Poleć FakturTax znajomym i zyskaj -70% na kolejną fakturę

PRZECZYTAJ

Poleć FakturTax znajomym zyskaj -70% na kolejną fakturę

Bezpłatna konsultacja

Oznaczenie TP na fakturze i w JPK_VAT – kiedy je stosować?

19 września 2024

BAZA WIEDZY

Bogusław Krupski

Jestem doradcą podatkowym i od lat wspieram przedsiębiorców w księgowości. Pomagam w zakładaniu jednoosobowych działalności gospodarczych, wyborze formy opodatkowania i bezpiecznym prowadzeniu rozliczeń.

Zaktualizowano 26 października 2026 r. (pierwotna data 19.09.2024)

Czy oznaczenie TP musi znajdować się na fakturze? Nie. Symbol TP jest przede wszystkim oznaczeniem stosowanym w ewidencji JPK_VAT, gdy sprzedaż odbywa się pomiędzy podmiotami powiązanymi. Brak symbolu TP na fakturze nie powoduje więc, że dokument jest nieprawidłowy.

Inaczej wygląda sytuacja, gdy oznaczenia zabraknie w przesłanym JPK_VAT. W takim przypadku należy sprawdzić rodzaj powiązania i jeżeli transakcja rzeczywiście podlega oznaczeniu skorygować ewidencję za właściwy okres.

Spis treści

Co oznacza symbol TP?
Czy oznaczenie TP musi znajdować się na fakturze?
Kiedy należy zastosować TP w JPK_VAT?
Czy dla oznaczenia TP obowiązuje limit kwotowy?
Oznaczenie TP a KSeF
Brak TP w JPK_VAT – konsekwencje i korekta
Jak prawidłowo kontrolować transakcje powiązane?
FAQ

Co oznacza symbol TP?

Symbol TP informuje, że pomiędzy nabywcą a sprzedawcą występują powiązania określone w przepisach podatkowych. Oznaczenie pozwala administracji skarbowej zidentyfikować transakcje zawierane pomiędzy podmiotami, które mogą mieć wpływ na wzajemne decyzje gospodarcze.

Najczęściej chodzi o powiązania:

kapitałowe, np. posiadanie bezpośrednio lub pośrednio co najmniej 25% udziałów, praw głosu albo praw do udziału w zysku;
osobowe, gdy dana osoba ma faktyczną możliwość wpływania na najważniejsze decyzje gospodarcze podmiotu;
rodzinne, w tym małżeństwo, pokrewieństwo lub powinowactwo do drugiego stopnia;
pomiędzy spółką osobową a jej wspólnikiem;
pomiędzy podmiotami kontrolowanymi przez tę samą osobę lub grupę osób.

Przykładem może być przedsiębiorca prowadzący jednoosobową działalność, który świadczy usługi na rzecz spółki z o.o., w której posiada większość udziałów. Innym przykładem jest sprzedaż pomiędzy dwiema spółkami kontrolowanymi przez tego samego właściciela.

Samo wystąpienie powiązania może powodować konieczność zastosowania oznaczenia TP. Nie jest wymagane wykazanie, że cena została zaniżona, zawyżona albo ustalona na warunkach odbiegających od rynkowych.

Ważne jest również rozróżnienie dwóch obowiązków. Oznaczenie TP w JPK_VAT nie jest tym samym co obowiązek przygotowania dokumentacji cen transferowych. Dokumentacja cen transferowych podlega osobnym zasadom i limitom. Brak obowiązku jej sporządzenia nie oznacza automatycznie, że transakcji nie trzeba oznaczyć TP w JPK.

Czy oznaczenie TP musi znajdować się na fakturze?

Nie. Symbol TP nie należy do obowiązkowych elementów faktury określonych w ustawie o VAT. Faktura bez oznaczenia TP może być w pełni prawidłowa.

Obowiązek dotyczy odpowiedniego wykazania transakcji w ewidencji JPK_VAT. Jeżeli sprzedawca wystawił poprawną fakturę, ale nie umieścił na niej symbolu TP, nie powinien wystawiać faktury korygującej wyłącznie z tego powodu.

Przedsiębiorca może dobrowolnie dodać TP do faktury. Czasami ułatwia to przekazywanie informacji do księgowości albo automatyczne przypisanie oznaczenia przez program księgowy. Taka praktyka ma jednak charakter pomocniczy i nie zastępuje prawidłowego ujęcia dokumentu w JPK_VAT.

Analogiczna zasada dotyczy kodów GTU. Nie muszą być drukowane na fakturze, choć w odpowiednich przypadkach należy wykazać je w ewidencji. Więcej informacji znajduje się w poradniku Kody GTU w KSeF i JPK_V7 – czy muszą być na fakturze?.

Kiedy należy zastosować TP w JPK_VAT?

Oznaczenie TP stosuje się, gdy w momencie dokonania transakcji pomiędzy sprzedawcą a nabywcą istnieją powiązania określone w przepisach.

Powiązania należy oceniać każdorazowo na moment:

dostawy towaru;
wykonania usługi;
otrzymania zaliczki lub przedpłaty, w przypadku transakcji zaliczkowej.

Nie wystarczy sprawdzić relacji pomiędzy kontrahentami tylko podczas rozpoczęcia współpracy. Struktura udziałów, skład zarządu albo relacje osobowe mogą zmienić się w trakcie roku.

Oznaczenie TP dotyczy całego dokumentu wykazywanego w ewidencji. Jeśli jeden dokument obejmuje transakcje podlegające oznaczeniu TP oraz inne pozycje, symbol przypisuje się do całego wpisu.

Przykład: JDG świadczy usługę dla własnej spółki

Pan Adam prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą i jest jednocześnie właścicielem 100% udziałów w spółce z o.o. Jego działalność wystawia spółce fakturę za usługi informatyczne.

Faktura nie musi zawierać napisu „TP”. Transakcja powinna jednak zostać oznaczona TP w ewidencji JPK_VAT prowadzonej dla działalności pana Adama.

Przykład: sprzedaż pomiędzy firmami małżonków

Małżonkowie prowadzą odrębne działalności gospodarcze. Jedna firma wykonuje odpłatną usługę na rzecz drugiej. Powiązanie rodzinne może powodować konieczność zastosowania oznaczenia TP w ewidencji sprzedawcy.

Przed oznaczeniem transakcji należy oczywiście ustalić, czy sprzedawca jest czynnym podatnikiem VAT i czy dane zdarzenie jest wykazywane w JPK_VAT.

Kiedy TP nie jest stosowane?

Oznaczenia procedur, w tym TP, nie stosuje się do sprzedaży ujmowanej zbiorczo na podstawie raportu z kasy fiskalnej oznaczonego symbolem RO.

Wyjątek dotyczy również sytuacji, w których powiązania pomiędzy stronami wynikają wyłącznie z powiązania ze Skarbem Państwa, jednostką samorządu terytorialnego albo ich związkiem.

Każdy przypadek warto analizować na podstawie rzeczywistych relacji pomiędzy stronami. Sama zbieżność nazwisk, korzystanie z tego samego biura rachunkowego czy zwykła współpraca handlowa nie przesądzają jeszcze o powiązaniu.

Czy dla oznaczenia TP obowiązuje limit kwotowy?

Nie. Przepisy dotyczące oznaczenia TP w JPK_VAT nie wprowadzają minimalnej wartości faktury ani transakcji.

Jeżeli pomiędzy stronami istnieje wymagane powiązanie, niska wartość sprzedaży nie wyłącza obowiązku zastosowania TP. Może to dotyczyć zarówno faktury na kilka tysięcy złotych, jak i dokumentu opiewającego na znacznie niższą kwotę.

Nie należy mylić tego z progami dotyczącymi dokumentacji cen transferowych. Limity właściwe dla dokumentacji cen transferowych nie są limitami stosowania TP w JPK_VAT.

W praktyce pytanie „od jakiej kwoty oznaczamy TP?” powinno więc zostać zastąpione pytaniem: „czy w momencie transakcji strony były podmiotami powiązanymi?”.

Oznaczenie TP a KSeF

W strukturze e-faktury FA(3) stosowanej w KSeF przewidziano możliwość zaznaczenia informacji TP. Jest to jednak pole opcjonalne.

Oznacza to, że:

faktura ustrukturyzowana bez zaznaczonego TP może być prawidłowa;
dobrowolne wskazanie TP w KSeF może ułatwić późniejsze przygotowanie ewidencji;
brak TP w e-fakturze nie zwalnia z zastosowania oznaczenia w JPK_VAT;
zaznaczenie TP w KSeF nie gwarantuje jeszcze, że oznaczenie zostało prawidłowo przeniesione do JPK.

KSeF odpowiada za wystawianie i odbieranie faktur ustrukturyzowanych, natomiast JPK_VAT jest ewidencją podatkową. To dwa powiązane, ale odrębne obowiązki.

W strukturach JPK_V7M(3) i JPK_V7K(3) wykazuje się również numer KSeF dokumentu. Nie zastępuje on jednak oznaczenia TP. Jeżeli transakcja podlega tej procedurze, ewidencja powinna zawierać zarówno właściwą identyfikację dokumentu, jak i odpowiednie oznaczenie.

Dobrowolne zaznaczenie TP w KSeF może ułatwić przekazanie informacji do księgowości, ale nie zastępuje prawidłowego oznaczenia transakcji w JPK_VAT. Więcej o wystawianiu, odbieraniu i poprawianiu e-faktur przeczytasz w poradniku KSeF a VAT w 2026 i 2027 – daty, odliczenie i korekty.

Brak TP w JPK_VAT – konsekwencje i korekta

Brak oznaczenia TP na fakturze nie powoduje konieczności jej poprawiania. Jeżeli jednak symbol powinien znaleźć się w JPK_VAT, należy skorygować część ewidencyjną pliku za okres, w którym wykazano transakcję.

W takiej sytuacji należy:

Potwierdzić, jakie powiązanie występowało pomiędzy stronami.
Sprawdzić, czy istniało ono w dniu dostawy, wykonania usługi albo otrzymania zaliczki.
Ustalić okres, w którym dokument został wykazany w JPK_VAT.
Dodać brakujące oznaczenie TP w ewidencji.
Przesłać korektę JPK_VAT i zachować UPO.

Jeżeli błąd dotyczy wyłącznie oznaczenia TP, zazwyczaj nie zmieniają się kwoty podstawy opodatkowania ani podatku należnego. Nadal jest to jednak błąd w części ewidencyjnej, który powinien zostać poprawiony.

Kara za błąd w JPK_VAT nie jest nakładana automatycznie. Jeżeli naczelnik urzędu skarbowego wskaże nieprawidłowość, podatnik może w ciągu 14 dni skorygować ewidencję albo przedstawić wyjaśnienia. Brak odpowiedniej reakcji może skutkować karą pieniężną w wysokości 500 zł za błąd utrudniający weryfikację transakcji.

Jak prawidłowo kontrolować transakcje powiązane?

Najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest połączenie kontroli właścicielskiej z prawidłowym obiegiem dokumentów.

W firmie warto:

prowadzić listę podmiotów powiązanych;
aktualizować ją po zmianach udziałowców, zarządu lub relacji osobowych;
informować księgowość o transakcjach z podmiotami powiązanymi;
sprawdzać powiązania przed wystawieniem faktury zaliczkowej i końcowej;
kontrolować, czy program prawidłowo przenosi oznaczenie do JPK_VAT;
weryfikować raport JPK przed wysłaniem, zamiast opierać się wyłącznie na wyglądzie faktury.

Jeśli przedsiębiorca nie ma pewności, czy dana relacja powoduje obowiązek oznaczenia TP, powinien przekazać księgowej informacje o właścicielach, osobach zarządzających i relacjach rodzinnych występujących po obu stronach transakcji.

FakturTax pomaga przedsiębiorcom prowadzić ewidencję VAT, kontrolować oznaczenia w JPK oraz obsługiwać dokumenty w KSeF. Zakres obsługi i dostępne pakiety znajdziesz w cenniku prowadzenia KPiR i ryczałtu.

FAQ: oznaczenie TP

Czy oznaczenie TP musi znajdować się na fakturze?

Nie. Oznaczenie TP nie jest obowiązkowym elementem faktury. Jeżeli dana transakcja podlega oznaczeniu, kod TP należy wykazać w odpowiednim pliku JPK_VAT.

Co oznacza symbol TP na fakturze?

Symbol TP informuje, że transakcja została zawarta pomiędzy podmiotami powiązanymi. Można umieścić go na fakturze dobrowolnie, ale obowiązek raportowania dotyczy przede wszystkim ewidencji JPK_VAT.

Kiedy należy stosować oznaczenie TP?

TP stosuje się w przypadku transakcji pomiędzy podmiotami powiązanymi, jeżeli przepisy nie przewidują dla nich wyłączenia. Istnienie powiązań należy ocenić w momencie dokonania dostawy, wykonania usługi lub otrzymania zaliczki.

Od jakiej kwoty obowiązuje oznaczenie TP?

Dla oznaczenia TP nie określono minimalnego limitu kwotowego. Nie należy go mylić z progami dotyczącymi obowiązku sporządzania dokumentacji cen transferowych.

Czy oznaczenie TP występuje w KSeF?

Struktura faktury KSeF umożliwia wskazanie informacji o powiązaniu stron. Nie zastępuje to jednak obowiązku prawidłowego oznaczenia transakcji w JPK_VAT, jeżeli TP ma zastosowanie.