W księgowości (i podatkach) w Polsce walutą bazową jest Złoty (PLN). Każdą transakcję w walucie obcej musisz przeliczyć na złotówki, ale robisz to w dwóch różnych momentach, po dwóch różnych kursach:

Dzień wystawienia faktury: Przeliczasz przychód "teoretyczny" (zapis w księgach).
Dzień zapłaty: Przeliczasz przychód "faktyczny" (wpływ na konto).

Ponieważ kursy walut zmieniają się codziennie, między punktem 1 a 2 powstaje różnica.

Jeśli kurs wzrósł – zyskałeś (masz Przychód finansowy).
Jeśli kurs spadł – straciłeś (masz Koszt finansowy).

2. Jaki kurs przyjąć do faktury, a jaki do zapłaty?

To tutaj przedsiębiorcy popełniają 90% błędów. W 2026 roku zasady są sztywne.

A) Kurs do Faktury (Przychód/Koszt należny)

Zawsze stosujemy średni kurs NBP z ostatniego dnia roboczego POPRZEDZAJĄCEGO dzień uzyskania przychodu (zazwyczaj datę wystawienia faktury lub sprzedaży).

Przykład: Faktura wystawiona w poniedziałek -> bierzesz tabelę NBP z piątku.

B) Kurs do Zapłaty (Realizacja)

Tu sprawa zależy od tego, gdzie lądują pieniądze:

Wpływ na konto złotówkowe (PLN): Bank sam przewalutował przelew. Stosujesz kurs faktycznie zastosowany przez bank (czyli ten, po którym bank odkupił od Ciebie walutę).
Wpływ na konto walutowe (np. w EUR): Bank nie przewalutował środków. Stosujesz średni kurs NBP z ostatniego dnia roboczego POPRZEDZAJĄCEGO wpływ środków.

Różnica między wartością A i wartością B to Twoja różnica kursowa.

3. Różnice dodatnie i ujemne – co z nimi zrobić?

System podatkowy w Polsce jest w tym względzie sprawiedliwy (co rzadkie).

Różnice kursowe dodatnie (Zyskujesz)

Sytuacja: Wystawiłeś fakturę, gdy Euro było po 4.20 zł. Klient zapłacił, gdy Euro skoczyło do 4.30 zł.
Skutek: Masz dodatkowy przychód do opodatkowania. Musisz go doliczyć do przychodów w KPiR lub Ewidencji.

Różnice kursowe ujemne (Tracisz)

Sytuacja: Wystawiłeś fakturę przy Euro po 4.30 zł. Klient zapłacił, gdy kurs spadł do 4.20 zł.
Skutek: Masz stratę, ale możesz ją "wrzucić w koszty". Różnica ujemna jest kosztem uzyskania przychodu (obniża Twój podatek).

4. Pułapka "Magazynu Walut" (Metoda FIFO)

To największy ból głowy przedsiębiorców posiadających konta walutowe. Kiedy otrzymasz zapłatę w EUR na konto walutowe, pieniądze tam "leżą". Kiedyś jednak je wydasz (np. opłacisz serwery, przelejesz na konto prywatne, wymienisz w kantorze).

Jak ustalić koszt przy wypływie waluty? Urząd Skarbowy nakazuje stosować metodę FIFO (First In, First Out – Pierwsze Przyszło, Pierwsze Wyszło).

Jeśli masz na koncie 1000 EUR z wpłaty styczniowej (kurs 4.20) i 1000 EUR z wpłaty lutowej (kurs 4.40), a wypłacasz 500 EUR – system uzna, że wypłacasz te "styczniowe" (po 4.20).
Musisz przeliczyć różnicę kursową między dniem wpływu tej konkretnej transzy a dniem jej wypływu.

Dobra wiadomość: W FakturTax nasze systemy księgowe liczą FIFO automatycznie. Ręczne liczenie tego w Excelu w 2026 roku to proszenie się o błąd.

5. VAT na fakturze walutowej – Uwaga na Split Payment!

Jeśli wystawiasz fakturę w walucie obcej dla polskiego kontrahenta (B2B w Polsce), musisz pamiętać o żelaznej zasadzie VAT.

Kwota Netto może być w EUR/USD.
Kwota VAT musi być wyrażona w PLN (i przeliczona wg kursu NBP z dnia poprzedzającego obowiązek podatkowy).
Kontrahent ma obowiązek wpłacić Ci kwotę netto w walucie, ale kwotę VAT musi wpłacić w złotówkach (często w mechanizmie Split Payment).

Jeśli kontrahent przeleje Ci całość (Netto + VAT) w Euro – narusza przepisy o Split Payment (przy fakturach objętych obowiązkiem) i naraża obie strony na problemy z VAT.

Podsumowanie

Rozliczenia walutowe w 2026 roku wymagają dyscypliny. Kurs z dnia poprzedniego, pilnowanie FIFO i oddzielanie VAT-u to podstawa. Pamiętaj:

Kurs rośnie = Masz przychód (i wyższy podatek).
Kurs spada = Masz koszt (i niższy podatek).

FAQ – Najczęściej zadawane pytania

1. Czy korzystanie z kantoru internetowego (np. Revolut, Walutomat) zmienia sposób liczenia? Tak, przy przewalutowaniu. Jeśli otrzymasz zapłatę na konto walutowe (np. Revolut EUR), stosujesz kurs NBP z dnia poprzedzającego wpływ (bo nie nastąpiło przewalutowanie). Dopiero gdy wymienisz te środki na PLN w aplikacji – stosujesz kurs faktyczny (kurs kantoru) z momentu wymiany. Wtedy powstanie kolejna różnica kursowa (od własnych środków).

2. Co jeśli faktura jest w EUR, a zapłata w USD? To tzw. różnice kursowe krzyżowe. Musisz przeliczyć fakturę z EUR na PLN (wg NBP) oraz zapłatę z USD na PLN (wg faktycznego wpływu/NBP). Różnica między tymi wartościami w PLN stanowi Twój wynik podatkowy. Nie przeliczasz bezpośrednio EUR na USD.

3. Jestem na Ryczałcie. Czy odliczam różnice kursowe ujemne? Tak! To jeden z nielicznych przypadków, gdy ryczałtowiec może pomniejszyć przychód. Różnice kursowe ujemne pomniejszają przychód do opodatkowania, a dodatnie go powiększają. Należy to wykazać w ewidencji przychodów.

4. Czy muszę wykazywać różnice kursowe rzędu 5 groszy? Tak. Przepisy podatkowe nie przewidują "kwoty wolnej" od różnic kursowych. Nawet groszowe różnice powinny być księgowane, ponieważ w skali roku przy wielu transakcjach mogą urosnąć do istotnych kwot, a systemy księgowe (JPK) muszą być spójne.

Chcesz wiedzieć wiecej? Napisz, zadzwoń! Pomożemy.

Rozliczenia walutowe – Jak zrozumieć różnice kursowe?

30 stycznia 2026

BAZA WIEDZY

Zobacz cennik

Cennik Księgowości

Jasne zasady. 0 zł za założenie firmy. Pakiety już od 159 zł netto.

POLECANE

*w połączeniu z usługą księgową

zł*

0

~~300 zł~~

KOSZT ZAŁOŻENIA

Załóż firmę online >

Zakładasz firmę ?

Załatwimy za Ciebie CEIDG, VAT-R i ZUS w 35 minut. Bez wizyt w urzędach.

Spis treści:

Dlaczego powstają różnice kursowe?
Jaki kurs przyjąć do faktury, a jaki do zapłaty?
Różnice dodatnie i ujemne – co z nimi zrobić?
Pułapka "Magazynu Walut"
VAT na fakturze walutowej
FAQ – Najczęściej zadawane pytania

Bogusław Krupski

Jestem doradcą podatkowym i od lat wspieram przedsiębiorców w księgowości. Pomagam w zakładaniu działalności gospodarczych, wyborze formy opodatkowania i bezpiecznym prowadzeniu rozliczeń.

Współpraca z zagranicą to w 2026 roku standard dla wielu polskich firm, zwłaszcza z branży IT, e-commerce czy transportu. Wystawienie faktury w EUR lub USD to jednak dopiero połowa sukcesu. Kiedy pieniądze trafiają na konto, pojawia się problem: kwota na fakturze rzadko zgadza się z tym, co realnie masz w portfelu.

Winowajcą są wahania kursów walut. Jak je rozliczyć, żeby Urząd Skarbowy nie zarzucił Ci zaniżania przychodu? Oto instrukcja obsługi różnic kursowych.