Bezpłatna konsultacja

Sprawdź ofertę!

Zacznij księgowość z nami już dzisiaj!

FakturTax.pl - Kancelaria Rachunkowo-

Podatkowa S.D.P Sp. z o.o.  

ul. Klaudyny Potockiej 25, 60-211 Poznań

 

REGON 38220906600000

NIP 7792501772

KRS 0000765170

 

godz. otwarcia biura:

pon.-pt. 7:30 -17:00

Informacje

Rejestracja firmy i księgowość 

Zakres Usług

Dodatkowe usługi

Biuro Rachunkowe Poznań FakturTax
Jesteśmy prawdopodobnie jednym z najlepszych biur rachunkowych w Poznaniu
Biuro Rachunkowe Poznań

bezpłatna konsultacja

Polecaj i zarabiaj

Biuro rachunkowe

FAKTUROWANIE

Likwidacja niezamortyzowanego środka trwałego

18 listopada 2026

BAZA WIEDZY

Niezamortyzowana wartość likwidowanego środka trwałego może co do zasady zostać zaliczona jednorazowo do kosztów uzyskania przychodów. Warunkiem jest gospodarcze uzasadnienie likwidacji, jej właściwe udokumentowanie oraz brak związku między utratą przydatności środka a zmianą rodzaju prowadzonej działalności.

Samo wykreślenie składnika z ewidencji nie zawsze wystarczy. W bezpiecznym wariancie koszt rozlicza się po faktycznym zakończeniu likwidacji, potwierdzonym protokołem i dodatkowymi dowodami odpowiednimi do sposobu usunięcia majątku.

Zobacz cennik

Cennik Księgowości

Jasne zasady. 0 zł za założenie firmy. Pakiety już od 159 zł netto.

Bogusław Krupski 

Jestem doradcą podatkowym i od lat wspieram przedsiębiorców w księgowości. 

Bogusław Krupski 

Jestem doradcą podatkowym i od lat wspieram przedsiębiorców w księgowości. Pomagam w zakładaniu działalności gospodarczych, wyborze formy opodatkowania i bezpiecznym prowadzeniu rozliczeń. 

W skrócie

  • Niezamortyzowana wartość to wartość początkowa pomniejszona o wszystkie dokonane odpisy amortyzacyjne.
  • Może być kosztem, jeżeli likwidacja ma związek z działalnością i nie wynika ze zmiany jej rodzaju.
  • Amortyzację prowadzi się do końca miesiąca, w którym środek postawiono w stan likwidacji.

Najważniejsze informacje


Czym jest niezamortyzowana wartość środka trwałego?


Niezamortyzowana wartość, nazywana również wartością nieumorzoną albo wartością netto, to część wartości początkowej środka trwałego, która nie została jeszcze rozliczona poprzez odpisy amortyzacyjne.

Można ją obliczyć według prostego schematu:

wartość początkowa środka trwałego – suma dokonanych odpisów amortyzacyjnych = wartość niezamortyzowana

Przy obliczaniu sumy odpisów uwzględnia się również odpisy, które nie stanowiły kosztów uzyskania przychodów. Ma to znaczenie między innymi w sytuacjach, w których przepisy ograniczają podatkowe rozliczenie amortyzacji.

Jeżeli środek trwały został już całkowicie zamortyzowany, jego wartość niezamortyzowana wynosi zero. Likwidację nadal trzeba udokumentować i wykazać w ewidencji, ale nie powstaje dodatkowy koszt z tytułu nierozliczonej wartości początkowej.

 


Czy forma opodatkowania ma znaczenie?


Tak. Możliwość rozliczenia straty wynikającej z likwidacji nie oznacza, że w każdej formie opodatkowania obniży ona podatek.

 

Skala podatkowa i podatek liniowy

Przedsiębiorca rozliczający dochód według skali podatkowej albo podatkiem liniowym może uwzględnić koszt, jeżeli spełnia on warunki wynikające z ustawy o PIT i jest prawidłowo udokumentowany.

 

Klasyczny CIT

Podobna zasada obowiązuje spółki rozliczające klasyczny CIT. Niezamortyzowana wartość może stanowić koszt, jeżeli likwidacja pozostaje w związku z osiąganiem, zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła przychodów i nie podlega ustawowemu wyłączeniu.

 

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych

Na ryczałcie podatek oblicza się od przychodu, bez pomniejszania go o koszty uzyskania przychodów. Udokumentowanie likwidacji i aktualizacja ewidencji nadal są potrzebne, ale niezamortyzowana wartość nie obniży bieżącej podstawy opodatkowania ryczałtem.

Odrębnej analizy mogą wymagać między innymi estoński CIT, środki trwałe objęte szczególnymi limitami oraz składniki majątku sfinansowane dotacją.

 


Kiedy niezamortyzowana wartość może być kosztem?


Niezamortyzowana wartość może zostać uznana za koszt, jeżeli likwidacja ma racjonalne uzasadnienie gospodarcze. Może nim być na przykład:

  • zużycie techniczne;
  • trwałe uszkodzenie lub awaria;
  • nieopłacalność naprawy;
  • przestarzałość technologiczna;
  • utrata przydatności w dotychczasowym procesie produkcyjnym;
  • zastąpienie urządzenia nowocześniejszym rozwiązaniem;
  • wyburzenie obiektu konieczne do przeprowadzenia nowej inwestycji, jeżeli nie wiąże się ze zmianą rodzaju działalności.

Przedsiębiorca powinien umieć wykazać, dlaczego dalsze używanie albo naprawa środka trwałego nie były racjonalne. Im wyższa wartość nierozliczonego majątku, tym ważniejsze stają się dokumenty techniczne, zdjęcia, kosztorysy naprawy, decyzje osób odpowiedzialnych i dowody przekazania składnika do utylizacji lub złomowania.

Kosztem może być wyłącznie część wartości, która nie została wcześniej rozliczona podatkowo poprzez amortyzację. Nie można po raz drugi zaliczyć do kosztów odpisów już ujętych w rozliczeniach.

 


Kiedy likwidacja nie daje prawa do kosztu?


Ustawy o PIT i CIT wyłączają z kosztów straty powstałe w wyniku likwidacji nie w pełni zamortyzowanego środka trwałego, jeżeli utracił on przydatność gospodarczą wskutek zmiany rodzaju działalności.

Przykładem może być rezygnacja z jednego profilu działalności i likwidacja maszyn wykorzystywanych wyłącznie w tym profilu. W takiej sytuacji nierozliczona wartość nie staje się automatycznie kosztem podatkowym.

Prawo do kosztu może zostać zakwestionowane również wtedy, gdy:

  • nie doszło do rzeczywistej likwidacji, a składnik nadal jest używany;
  • dokumenty nie pozwalają ustalić, co i kiedy zlikwidowano;
  • przyczyna wskazana w protokole nie odpowiada rzeczywistemu zdarzeniu;
  • likwidacja nie ma związku z przychodami ani zabezpieczeniem źródła przychodów;
  • podatnik nie potrafi wykazać wartości początkowej i dokonanych odpisów;
  • zdarzenie było w rzeczywistości sprzedażą, darowizną, kradzieżą albo wycofaniem na cele prywatne i powinno zostać rozliczone według właściwych dla niego zasad.

Samo użycie słowa „likwidacja” w protokole nie przesądza o sposobie rozliczenia. Liczy się rzeczywisty przebieg zdarzenia.

 


W którym momencie zakończyć amortyzację?


Odpisów amortyzacyjnych dokonuje się do końca miesiąca, w którym środek trwały został postawiony w stan likwidacji. Oznacza to, że odpis za miesiąc postawienia środka w stan likwidacji może jeszcze zostać uwzględniony zgodnie z przyjętym planem amortyzacji.

Od kolejnego miesiąca nie nalicza się dalszych odpisów. W ewidencji środków trwałych należy wskazać datę likwidacji oraz jej przyczynę.

Nie należy jednocześnie kontynuować amortyzacji i rozliczać całej pozostałej wartości jako jednorazowego kosztu. Najpierw trzeba ustalić sumę odpisów do miesiąca likwidacji, a następnie obliczyć faktycznie nierozliczoną część wartości początkowej.

 


Kiedy ująć niezamortyzowaną wartość w kosztach?


Samo podjęcie decyzji o przeznaczeniu środka trwałego do likwidacji może nie wystarczyć do rozpoznania kosztu. Bezpieczne podejście polega na ujęciu niezamortyzowanej wartości po zakończeniu faktycznego procesu likwidacji, wykreśleniu składnika z ewidencji oraz sporządzeniu dokumentów potwierdzających zdarzenie.

Jeżeli likwidacja odbywa się jednego dnia, data decyzji, fizycznego usunięcia i protokołu może być taka sama. Przy rozbiórce budynku, demontażu linii produkcyjnej albo wieloetapowej utylizacji proces może trwać kilka tygodni lub miesięcy. Wtedy samo rozpoczęcie prac nie musi oznaczać, że powstał już koszt podatkowy całej niezamortyzowanej wartości.

Moment rozliczenia powinien odpowiadać rzeczywistemu zakończeniu likwidacji i zapisom w księgach albo ewidencjach. W bardziej złożonych przypadkach, zwłaszcza przy częściowej likwidacji lub dużej wartości majątku, warto ustalić sposób ujęcia z księgowością przed rozpoczęciem prac.

 


Jak udokumentować likwidację środka trwałego?


Podstawowym dokumentem jest protokół opisujący likwidowany składnik, przyczynę i sposób jego usunięcia. Możesz wykorzystać protokół likwidacji środka trwałego przygotowany przez FakturTax.

W zależności od sytuacji do dokumentacji warto dołączyć:

  • decyzję właściciela, zarządu albo komisji o likwidacji;
  • dokument ze złomowiska;
  • potwierdzenie utylizacji lub odbioru odpadu;
  • protokół demontażu albo rozbiórki;
  • dokumentację fotograficzną;
  • opinię techniczną lub kosztorys nieopłacalnej naprawy;
  • dokument potwierdzający szkodę i wypłatę odszkodowania;
  • faktury za transport, demontaż, złomowanie lub utylizację;
  • zapis w ewidencji środków trwałych zawierający datę i przyczynę likwidacji.

Dokumenty powinny tworzyć spójną historię: od decyzji o zakończeniu używania, przez faktyczną likwidację, aż po usunięcie składnika z ewidencji i rozliczenie księgowe.

 


Przykład rozliczenia likwidacji


Firma posiada maszynę o wartości początkowej 60 000 zł. Do końca miesiąca, w którym postawiono ją w stan likwidacji, suma odpisów amortyzacyjnych wyniosła 45 000 zł.

Niezamortyzowana wartość wynosi:

60 000 zł – 45 000 zł = 15 000 zł

Maszyna została trwale uszkodzona, a opinia serwisowa potwierdziła, że naprawa byłaby nieopłacalna. Firma sporządziła protokół, przekazała maszynę do złomowania, otrzymała dokument odbioru i wykreśliła składnik z ewidencji.

Jeżeli likwidacja pozostaje w związku z działalnością i nie wynika ze zmiany jej rodzaju, kwota 15 000 zł może co do zasady zostać rozliczona jednorazowo jako koszt uzyskania przychodów. Oddzielnym kosztem mogą być prawidłowo udokumentowane wydatki na demontaż, transport i utylizację.

Gdyby maszyna była całkowicie zamortyzowana, jej likwidacja nie wygenerowałaby dodatkowego kosztu z tytułu wartości początkowej. Nadal należałoby jednak sporządzić dokumenty i zaktualizować ewidencję.

 


Co ze złomem, odszkodowaniem i podatkiem VAT?


Likwidacja może powodować dodatkowe zdarzenia, które trzeba rozliczyć osobno.

Jeżeli po demontażu firma sprzeda odzyskane części albo złom, otrzymana kwota stanowi przychód i wymaga właściwego udokumentowania. Nie pomniejsza się automatycznie niezamortyzowanej wartości o cenę złomu, koszt i przychód ujmuje się zgodnie z zasadami właściwymi dla każdego zdarzenia.

Odszkodowanie otrzymane od ubezpieczyciela również rozlicza się oddzielnie. Sam fakt otrzymania odszkodowania nie zastępuje dokumentacji potwierdzającej likwidację majątku.

Niniejszy poradnik dotyczy podatku dochodowego. Skutki w VAT zależą między innymi od przyczyny likwidacji, pierwotnego prawa do odliczenia oraz tego, co stanie się ze składnikiem lub jego pozostałościami. Szczególnej analizy wymagają wycofanie na cele prywatne, darowizna, zmiana przeznaczenia i sprzedaż. Nie należy traktować tych zdarzeń jak zwykłego fizycznego zniszczenia.

 


Księgowość pomoże rozliczyć likwidację majątku


Likwidacja środka trwałego wymaga połączenia dokumentów technicznych z prawidłowym zapisem w ewidencji i rozliczeniem podatkowym. FakturTax może sprawdzić dokumenty, zakończyć amortyzację i ustalić wartość pozostałą do rozliczenia.

Dla jednoosobowych działalności dostępna jest obsługa KPiR i ryczałtu, a dla spółek pełna księgowość. Jeżeli dopiero rozpoczynasz działalność, zobacz także pomoc w założeniu firmy. 

POLECANE

*w połączeniu z usługą księgową

zł*

0

300 zł

KOSZT ZAŁOŻENIA

Załóż firmę online >

Zakładasz firmę ? 

Załatwimy za Ciebie CEIDG, VAT-R i ZUS w 35 minut. Bez wizyt w urzędach.

WSPARCIE

Umów konsultacje >>

Masz pytania?

Imię 
Numer Telefonu
Adres e-mail
W czym pomóc?
Zakładam firmę 
Chcę przenieść księgowość
Doradztwo podatkowe
Potrzebuje konsultacji
utm_source
utm_medium
utm_campaign
utm_adset
Wyślij zapytanie już dzisiaj
Wyślij zapytanie już dzisiaj
Formularz został wysłany — dziękujemy.
Proszę wypełnić wszystkie wymagane pola!

Administratorem danych jest Kancelaria Rachunkowo-Podatkowa S.D.P. Sp. z o.o. Dane wykorzystamy wyłącznie do obsługi formularza. Szczegóły: polityka prywatności.

Umów się na rozmowę  Skontaktujemy się do 24h (pn-pt, 7:30-16)

Potrzebujesz profesjonalnej obsługi księgowej? Chętnie porozmawiamy. Spotkanie wprowadzające zawsze jest bezpłatne.

FAQ: Likwidacja niezamortyzowanego środka trwałego

1. Czy niezamortyzowana wartość zlikwidowanego środka trwałego jest kosztem?

Może być jednorazowym kosztem, jeżeli likwidacja jest gospodarczo uzasadniona, pozostaje w związku z działalnością i nie wynika z utraty przydatności środka wskutek zmiany rodzaju działalności. Konieczne jest również prawidłowe udokumentowanie zdarzenia.

2. Czy protokół likwidacji wystarczy do ujęcia kosztu?

Nie zawsze. Protokół jest podstawowym dokumentem, ale powinien odpowiadać rzeczywistemu zdarzeniu. Warto dołączyć potwierdzenie złomowania, utylizacji, demontażu, zdjęcia, opinię techniczną albo inne dowody właściwe dla sposobu likwidacji.

3. Czy w miesiącu likwidacji można dokonać odpisu amortyzacyjnego?

Tak. Odpisów dokonuje się do końca miesiąca, w którym środek trwały postawiono w stan likwidacji. Od kolejnego miesiąca amortyzacji już się nie nalicza.

4. Co zrobić z całkowicie zamortyzowanym środkiem trwałym?

Należy udokumentować jego likwidację i wykreślić go z ewidencji. Nie powstanie jednak dodatkowy koszt z tytułu wartości początkowej, ponieważ została ona już rozliczona poprzez amortyzację.

5. Czy niezamortyzowana wartość jest kosztem na ryczałcie?

Nie obniży podatku płaconego w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, ponieważ w tej formie nie rozlicza się kosztów uzyskania przychodów. Nadal trzeba prawidłowo udokumentować likwidację i zaktualizować ewidencję.

6. Czy likwidacja środka trwałego wymaga korekty VAT?

Nie w każdym przypadku. Skutki w VAT zależą od przyczyny likwidacji, prawa do odliczenia i dalszego przeznaczenia składnika lub jego pozostałości. Wycofanie prywatne, darowizna, sprzedaż i fizyczne zniszczenie wymagają odrębnej oceny.