Poleć FakturTax znajomym zyskaj -70% na kolejną fakturę
Limit płatności gotówką w firmie – ile wynosi dla B2B i B2C?
BAZA WIEDZY
Zaktualizowano 2 września 2026 r. Artykuł uwzględnia aktualny limit w transakcjach B2B, zasady dla konsumentów i osób prywatnych, skutki podatkowe oraz unijny limit, który ma być stosowany od 10 lipca 2027 r.
W transakcji między przedsiębiorcami można zapłacić gotówką, jeżeli jej jednorazowa wartość nie przekracza 15 000 zł. Gdy wartość całej transakcji przekracza 15 000 zł, płatność musi przejść przez rachunek płatniczy przedsiębiorcy. Liczy się wartość transakcji, a nie kwota pojedynczej faktury, raty czy zaliczki.
Bogusław Krupski
Jestem doradcą podatkowym i od lat wspieram przedsiębiorców w księgowości. Pomagam w zakładaniu działalności gospodarczych, wyborze formy opodatkowania i bezpiecznym prowadzeniu rozliczeń.
Spis treści:
Ile wynosi limit płatności gotówką?
Art. 19 Prawa przedsiębiorców wymaga płatności za pośrednictwem rachunku płatniczego, gdy łącznie są spełnione dwa warunki:
- stronami transakcji są przedsiębiorcy;
- jednorazowa wartość transakcji przekracza 15 000 zł albo równowartość tej kwoty w walucie obcej.
W praktyce limit dotyczy wartości brutto całej transakcji. Słowo „jednorazowa” nie oznacza jednej wpłaty. Odnosi się do wartości zobowiązania wynikającego z konkretnej transakcji, bez względu na liczbę płatności.
Czy 15 000 zł można zapłacić gotówką?
Tak. Przepis obejmuje transakcję, której wartość przekracza 15 000 zł. Jeżeli wartość transakcji wynosi dokładnie 15 000 zł brutto, ogólny limit z Prawa przedsiębiorców nie wymaga zapłaty przez rachunek. Przy kwocie 15 000,01 zł obowiązek już powstaje.
Jak ustalić wartość jednej transakcji?
Najpierw trzeba ustalić, co strony rzeczywiście kupują i jakie zobowiązanie wynika z umowy. Numer faktury ani termin zapłaty nie przesądzają, czy mamy do czynienia z jedną, czy z kilkoma transakcjami.
Przykład 1: jedna faktura na 14 500 zł
Dwie firmy zawierają umowę na usługę o wartości 14 500 zł brutto. Ponieważ wartość transakcji nie przekracza 15 000 zł, mogą rozliczyć ją gotówką.
Przykład 2: dwie raty po 9 000 zł
Firma kupuje maszynę za 18 000 zł brutto i płaci w dwóch ratach po 9 000 zł. Wartość całej transakcji przekracza limit, dlatego obie raty powinny zostać zapłacone za pośrednictwem rachunku płatniczego.
Przykład 3: dwa niezależne zakupy
Przedsiębiorca kupuje dwa różne towary po 9 000 zł w ramach dwóch rzeczywiście odrębnych transakcji. Każdą z nich można co do zasady opłacić gotówką.
Sztuczne dzielenie jednego zamówienia tylko po to, aby zejść poniżej limitu, nie zmienia jednak wartości transakcji.
Faktura gotówkowa, raty i umowy stałe
Faktura gotówkowa: do jakiej kwoty?
W transakcji B2B fakturę można opłacić gotówką, jeżeli wartość całej transakcji nie przekracza 15 000 zł. Sama kwota na fakturze nie zawsze wystarcza do oceny limitu.
Jeżeli umowa na 24 000 zł jest rozliczana trzema fakturami po 8 000 zł, każda płatność powinna przejść przez rachunek. Analogicznie faktura zaliczkowa na 5 000 zł nie może zostać opłacona gotówką, jeżeli dotyczy jednej transakcji o wartości przekraczającej 15 000 zł.
Umowy stałe i rozliczenia okresowe
Przy umowach zawartych na czas określony, których łączna wartość jest znana, limit porównuje się z wartością całego zobowiązania.
Przy umowach ramowych, bezterminowych i rozliczanych okresowo trzeba sprawdzić między innymi treść umowy, minimalną wartość zamówień i sposób powstawania kolejnych zobowiązań. Nie należy automatycznie zakładać, że każda miesięczna faktura stanowi osobną transakcję.
Płatności gotówką z konsumentem i między osobami prywatnymi
W transakcji B2C, czyli między firmą a osobą kupującą prywatnie, nie obowiązuje obecnie ogólny krajowy limit płatności gotówką. Konsument może więc zapłacić przedsiębiorcy gotówką również powyżej 15 000 zł.
Próg 20 000 zł, który miał obowiązywać od 2024 roku, został uchylony przed wejściem w życie.
Brak limitu B2C nie oznacza braku innych obowiązków. Sprzedaż może podlegać ewidencji na kasie fiskalnej, a przedsiębiorca objęty takim obowiązkiem powinien co do zasady zapewnić możliwość zapłaty przy użyciu instrumentu płatniczego. Jest to obowiązek udostępnienia formy bezgotówkowej, a nie zakaz przyjmowania gotówki.
Także w transakcji między dwiema osobami fizycznymi, które nie działają jako przedsiębiorcy, nie ma obecnie ogólnego limitu płatności gotówką. O sposobie zapłaty decydują strony, chyba że dla konkretnej czynności odrębne przepisy przewidują szczególne wymagania.
Klient zagraniczny i płatność w walucie obcej
Polski przedsiębiorca zawierający transakcję z przedsiębiorcą zagranicznym powinien stosować limit 15 000 zł.
Jeżeli cena jest określona w euro, dolarach albo innej walucie, przelicza się ją według średniego kursu NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień dokonania transakcji.
Przy płatności realizowanej za granicą warto dodatkowo sprawdzić prawo państwa, w którym ma dojść do zapłaty. Lokalne przepisy mogą ustanawiać niższy limit albo dodatkowe obowiązki dokumentacyjne.
Skutki przekroczenia limitu
Jeżeli przedsiębiorca zapłaci gotówką za transakcję B2B o wartości przekraczającej 15 000 zł, nie zalicza do kosztów uzyskania przychodów tej części wydatku, która została opłacona z pominięciem rachunku płatniczego.
Jeżeli koszt został już zaksięgowany, trzeba w odpowiedniej części zmniejszyć koszty albo gdy nie jest to możliwe, zwiększyć przychody w miesiącu dokonania płatności.
Przykład: część gotówką, część przelewem
Firma kupiła urządzenie za 30 000 zł brutto. Zapłaciła 10 000 zł gotówką, a 20 000 zł przelewem.
Transakcja przekracza limit, dlatego część opłacona gotówką nie może stanowić kosztu podatkowego na zasadach określonych w ustawie o PIT albo CIT.
Obowiązek z art. 19 Prawa przedsiębiorców dotyczy zarówno dokonywania, jak i przyjmowania płatności. Typowy skutek w podatku dochodowym obciąża jednak nabywcę, który chce rozpoznać wydatek jako koszt.
Limit gotówkowy a biała lista i podzielona płatność
Przelew nie zawsze kończy weryfikację. Przy transakcjach z czynnym podatnikiem VAT trzeba sprawdzić, czy płatność powinna trafić na rachunek z wykazu podatników VAT oraz czy faktura podlega obowiązkowemu mechanizmowi podzielonej płatności.
Są to odrębne zasady, mimo że również odwołują się do progu 15 000 zł. Więcej wyjaśniamy w artykule Biała lista podatników VAT – jak korzystać.
Co zmieni się od 10 lipca 2027 roku?
Zgodnie z obowiązującym rozporządzeniem UE od 10 lipca 2027 roku w Unii Europejskiej ma być stosowany limit 10 000 euro dla płatności gotówkowych za towary lub usługi.
Obejmie jedną operację oraz kilka operacji, które wydają się ze sobą powiązane. Państwa członkowskie będą mogły utrzymywać albo wprowadzać niższe limity.
Unijny limit nie ma obejmować płatności między osobami fizycznymi, gdy żadna z nich nie działa zawodowo.
Dla polskich transakcji B2B krajowy limit 15 000 zł jest niższy i jeżeli polskie przepisy się nie zmienią nadal będzie miał pierwszeństwo. Nowa regulacja będzie natomiast ważna dla płatności za towary i usługi dokonywanych przez konsumentów.
Jak bezpiecznie rozliczyć większą transakcję?
Przed dokonaniem zapłaty:
- ustal, czy obie strony działają jako przedsiębiorcy i czy zakup jest związany z działalnością;
- określ wartość całej transakcji brutto, a nie tylko bieżącej faktury albo raty;
- zsumuj zaliczki i płatności częściowe wynikające z tej samej transakcji;
- przy cenie w walucie obcej zastosuj średni kurs NBP z ostatniego dnia roboczego przed dniem transakcji;
- gdy wartość B2B przekracza 15 000 zł, zapłać za pośrednictwem rachunku płatniczego;
- przy płatności na rzecz czynnego podatnika VAT sprawdź białą listę oraz obowiązek zastosowania podzielonej płatności;
- zachowaj umowę, faktury i potwierdzenia zapłaty.
Nie masz pewności, jak rozliczyć konkretną transakcję?
Sposób zapłaty może wpłynąć na możliwość rozliczenia kosztu oraz obowiązki w VAT. Przy większej, nietypowej albo zagranicznej transakcji warto sprawdzić zasady przed przekazaniem pieniędzy.
Umów konsultację z doradcą podatkowym, jeżeli potrzebujesz oceny konkretnej płatności, umowy lub sposobu ujęcia wydatku w kosztach.
W skrócie
- Limit płatności gotówką między przedsiębiorcami wynosi 15 000 zł dla całej transakcji. Dokładnie 15 000 zł można zapłacić gotówką; obowiązek użycia rachunku powstaje po przekroczeniu tej kwoty.
- Podział jednej transakcji na faktury, raty albo zaliczki nie omija limitu.
- W relacji z konsumentem i między osobami prywatnymi nie ma obecnie ogólnego krajowego limitu płatności gotówką.
1. Do jakiej kwoty firma może zapłacić gotówką?
W transakcji z innym przedsiębiorcą firma może zapłacić gotówką do 15 000 zł włącznie. Jeżeli wartość całej transakcji przekracza 15 000 zł, płatność powinna przejść przez rachunek płatniczy.
2. Do jakiej kwoty można wystawić fakturę gotówkową?
Fakturę dotyczącą transakcji B2B można opłacić gotówką, gdy wartość całej transakcji nie przekracza 15 000 zł. Jeśli faktura dokumentuje tylko ratę, zaliczkę albo część większego zamówienia, liczy się łączna wartość transakcji.
3. Czy można podzielić płatność na kilka kwot poniżej 15 000 zł?
Podział jednej transakcji na kilka rat, faktur albo zaliczek nie pozwala ominąć limitu. Gdy wartość całej transakcji przekracza 15 000 zł, wszystkie wynikające z niej płatności powinny zostać rozliczone przez rachunek.
4. Czy limit płatności gotówką dotyczy konsumenta lub osoby prywatnej?
We wrześniu 2026 roku nie ma w Polsce ogólnego krajowego limitu dla płatności gotówką między konsumentem a firmą ani między dwiema osobami prywatnymi.
Od 10 lipca 2027 roku ma zacząć obowiązywać unijny limit 10 000 euro dla płatności za towary i usługi, z wyłączeniem transakcji między osobami prywatnymi niedziałającymi zawodowo.
5. Czy limit 15 000 zł obowiązuje przy transakcji z zagraniczną firmą?
Polski przedsiębiorca zawierający transakcję z przedsiębiorcą zagranicznym powinien stosować limit 15 000 zł. Wartość w walucie obcej przelicza się według średniego kursu NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień transakcji.
6. Co się stanie, jeśli firma zapłaci gotówką powyżej limitu?
Nabywca nie zaliczy do kosztów podatkowych części wydatku opłaconej z pominięciem rachunku płatniczego. Jeżeli wcześniej ujął ją w kosztach, powinien odpowiednio zmniejszyć koszty albo zwiększyć przychody.
Administratorem danych jest Kancelaria Rachunkowo-Podatkowa S.D.P. Sp. z o.o. Dane wykorzystamy wyłącznie do obsługi formularza. Szczegóły: polityka prywatności.
Umów się na rozmowę Skontaktujemy się do 24h (pn-pt, 7:30-16)
Potrzebujesz profesjonalnej obsługi księgowej? Chętnie porozmawiamy. Spotkanie wprowadzające zawsze jest bezpłatne.
Cennik Księgowości
Jasne zasady. 0 zł za założenie firmy. Pakiety już od 159 zł netto.
POLECANE
WSPARCIE
Masz pytania?
*w połączeniu z usługą księgową
zł*
0
300 zł
KOSZT ZAŁOŻENIA
Zakładasz firmę ?
Załatwimy za Ciebie CEIDG, VAT-R i ZUS w 35 minut. Bez wizyt w urzędach.
Zacznij księgowość z nami już dzisiaj!
FakturTax.pl - Kancelaria Rachunkowo-
Podatkowa S.D.P Sp. z o.o.
ul. Klaudyny Potockiej 25, 60-211 Poznań
REGON 38220906600000
NIP 7792501772
KRS 0000765170
godz. otwarcia biura:
pon.-pt. 7:30 -17:00
Informacje
Rejestracja firmy i księgowość
Strona główna
Cennik Pełna księgowość
Cennik Jednoosobowa firma
Cennik biuro wirtualne
Oferta biura rachunkowego
Certyfikaty
Kariera - Aplikuj
Dlaczego FakturTax ?
biuro rachunkowe Łazarz
biuro rachunkowe Wilda
biuro rachunkowe Piątkowo
biuro rachunkowe Grunwald
biuro rachunkowe Jeżyce
biuro rachunkowe Winogrady
biuro rachunkowe Rataje
biuro rachunkowe Junikowo
Zakładanie firmy
Wybór formy opodatkowania
Biuro rachunkowe
Pełna księgowość
Biuro Wirtualne Poznań
Program do fakturowania
Księgowość Poznań
Regulamin promocji
biuro rachunkowe Grodzisk Wielkopolski
biuro rachunkowe Gniezno
biuro rachunkowe Luboń
biuro rachunkowe Bydgoszcz
biuro rachunkowe Zielona Góra
biuro rachunkowe Swarzędz
biuro rachunkowe Środa Wielkopolska
biuro rachunkowe Murowana Goślina
biuro rachunkowe Poznań i okolice
biuro rachunkowe Gorzów Wielkopolski
Zakres Usług
Dodatkowe usługi
księgowość poznań
założenie działalności gospodarczej
usługi księgowe
księgowość uproszczona
pomoc w założeniu firmy
prowadzenie książki przychodów i rozchodów
mała księgowość
biuro rachunkowe poznań grunwald
księgowość dla lekarzy
księgowość dla organizacji
księgowość dla informatyków
legalizacja zatrudnienia/pobytu/karta pobytu
legalizacja zatrudnienia/pobytu cennik
Biuro rachunkowe
Biuro Rachunkowe Poznań i okolice
Biuro Rachunkowe Gorzów
Biuro rachunkowe Wrocław
Biuro Rachunkowe Łazarz
Biuro Rachunkowe Rataje
Biuro Rachunkowe Piątkowo
Biuro Rachunkowe Junikowo
Biuro Rachunkowe Ogrody
Biuro rachunkowe Naramowice
Biuro Rachunkowe Grunwald
Biuro Rachunkowe Wilda
Biuro Rachunkowe Piątkowo
Biuro Rachunkowe Winogrady
Biuro Rachunkowe Jeżyce
Biuro rachunkowe Nowe Miasto
Biuro rachunkowe Poznań i okolice
Pełna księgowość
Mała księgowość
Legalizacja pobytu/zatrudnienia
Prowadzenie KPIR
Rejestracja działalności/KPIR
Rejestracja Spółki z o.o.
Rejestracja spółki cywilnej
Założenie działalności gospodarczej
Księgowość dla freelancerów
Księgowość dla spółek z o.o.
Księgowość dla małego biznesu
Księgowość dla e-commerce
Księgowość dla lekarzy
Księgowość dla informatyków
Księgowość dla B2B
Księgowość dla prawników
Księgowość dla freelancerów