Jestem doradcą podatkowym i od lat wspieram przedsiębiorców w księgowości. Pomagam w zakładaniu działalności gospodarczych, wyborze formy opodatkowania i bezpiecznym prowadzeniu rozliczeń.

Niezapłacona faktura w jednoosobowej działalności (JDG) może uderzyć w rozliczenia na dwa sposoby. Jeśli sprzedałeś i nie dostałeś pieniędzy, często płacisz podatek od przychodu „na papierze”, ale możesz (pod pewnymi warunkami) skorzystać z ulgi na złe długi. Jeśli kupiłeś i nie zapłaciłeś po określonym czasie wchodzą obowiązkowe korekty w podatku dochodowym i czasem w VAT. Kluczowym wyzwalaczem jest 90 dni liczone od terminu płatności.

W skrócie

W JDG niezapłacona faktura to nie tylko windykacja i cashflow, ale też podatki. Klucz to dobrze rozdzielić role (wierzyciel/dłużnik) i pilnować 90 dni liczonego od terminu płatności, bo to wyzwala ulgę albo obowiązek korekty w PIT oraz często korekty w VAT (art. 89a/89b). Jeśli chcesz uzyskać więcej informacji, skontaktuj się z nami!

Najważniejsze informacje

Wierzyciel czy dłużnik: od tego zacznij

W praktyce są dwie różne historie, a ludzie często je mieszają:

Jesteś wierzycielem – wystawiłeś fakturę sprzedaży, rozpoznałeś przychód (bo tak działa PIT w działalności), ale klient nie zapłacił.
Jesteś dłużnikiem – dostałeś fakturę kosztową, ująłeś wydatek w rozliczeniach (albo odliczyłeś VAT), ale nie zapłaciłeś kontrahentowi.

To ważne, bo dla wierzyciela prawo zwykle mówi „możesz skorygować”, a dla dłużnika często „musisz skorygować” i to nie zawsze w tych samych podatkach i nie zawsze w tym samym momencie.

90 dni: jak liczyć i dlaczego to zmienia rozliczenia

Najważniejsza zasada brzmi: 90 dni liczy się od terminu płatności z faktury/umowy, a nie od dnia wystawienia faktury i nie od dnia wykonania usługi.

W praktyce (i tak najbezpieczniej to rozumieć): liczysz od pierwszego dnia po upływie terminu płatności. Przykład na datach:

termin płatności: 10 stycznia 2026
pierwszy dzień liczenia: 11 stycznia 2026
dzień wypada w okolicy 10 kwietnia 2026 (zależnie od długości miesięcy)

Jeżeli zapłata jest częściowa, to korekty (zwłaszcza w VAT) dotyczą zwykle tylko tej części, która nadal jest nieuregulowana. To wprost wynika z zasad art. 89b (VAT), korekta „idzie” proporcjonalnie do nieopłaconej części.

PIT w JDG, gdy klient nie płaci: ulga na złe długi (wierzyciel)

Jeśli prowadzisz JDG i klient nie płaci, to w podatku dochodowym masz mechanizm, który pozwala zmniejszyć podstawę opodatkowania (albo zwiększyć stratę) o wartość niezapłaconej wierzytelności, po spełnieniu ustawowych warunków. Podstawą jest art. 26i ustawy o PIT.

Co jest praktycznie najważniejsze:

ulga „odpala się” po upływie 90 dni od terminu płatności, jeśli do tego czasu należność nie została uregulowana (ani np. skutecznie „zamknięta” w inny sposób przewidziany przepisami),
ulgę można rozliczać nie tylko w zeznaniu rocznym, ale także na etapie zaliczek na PIT – przepisy o zaliczkach opisują to wprost (art. 44 ust. 17–24 PIT, co omawiają też praktyczne opracowania).

Ważne z punktu widzenia ryzyka: ulga w PIT jest „podatkowa”, ale nie jest magicznym kasowaniem długu. Jeśli klient zapłaci później, rozliczenia zwykle trzeba odpowiednio „odwrócić” (czyli uwzględnić zapłatę w okresie, w którym została otrzymana).

PIT w JDG, gdy Ty nie płacisz: obowiązek korekty (dłużnik)

Po stronie dłużnika w PIT działa mechanizm „symetryczny”: jeśli nie regulujesz zobowiązania, to po upływie 90 dni od terminu płatności wchodzą korekty, które w uproszczeniu prowadzą do tego, że nie możesz utrzymywać efektu podatkowego kosztu, jeśli realnie nie płacisz.

Ustawowo jest to spięte z mechanizmem ulgi na złe długi w podatkach dochodowych (wierzyciel ma „ulgę”, dłużnik ma „obowiązek korekty”). Fundamentem jest nadal art. 26i PIT po stronie rozliczeń w PIT (a technicznie w zaliczkach, przepisy o zaliczkach).

I znowu: jeśli po korekcie zapłacisz, to co do zasady mechanizm trzeba „cofnąć” w rozliczeniu za okres zapłaty (żeby podatkowo wszystko się domknęło).

Ryczałt w JDG: podobny mechanizm, ale inne przepisy

Jeśli Twoja JDG jest na ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych, to temat nie znika, tylko działa na podstawie ustawy o ryczałcie (m.in. art. 11) i ma swoje niuanse.

Przykładowo, po stronie dłużnika ryczałt ma regułę doliczania po 90 dniach (liczonych od dnia następnego po terminie płatności), opisywaną w przepisach ustawy o ryczałcie.

Uwaga praktyczna: w ryczałcie część reguł jest opisywana wężej (np. spotyka się omówienia, że po stronie dłużnika mechanizm dotyczy określonych typów zakupów), dlatego przy nietypowych fakturach warto to zweryfikować pod Twoją sytuację.

VAT w JDG: ulga na złe długi (wierzyciel) i korekta odliczenia (dłużnik)

Wierzyciel (sprzedaż): ulga na złe długi w VAT – art. 89a

Jako sprzedawca możesz – przy spełnieniu warunków z ustawy o VAT, skorygować podstawę opodatkowania i VAT należny dla wierzytelności nieściągalnej. To wynika z art. 89a ustawy o VAT.

Najważniejsze praktycznie: to nie jest automatyczne „zawsze”. Ustawa zawiera warunki i wyjątki, a późniejsza zapłata zwykle oznacza konieczność odpowiedniego rozliczenia (żeby VAT wrócił do właściwego poziomu).

Dłużnik (zakup): obowiązek korekty VAT naliczonego – art. 89b

Po stronie dłużnika zasada jest bardzo konkretna: jeśli odliczyłeś VAT z faktury zakupowej, a nie zapłaciłeś w terminie, to po 90 dniach co do zasady masz obowiązek korekty VAT naliczonego. To wynika z art. 89b ustawy o VAT.

Dwa ważne niuanse z praktyki:

jeśli zapłaciłeś tylko część, korekta dotyczy części nieopłaconej (to wynika wprost z konstrukcji przepisu),
gdy zapłacisz po korekcie, mechanizm zwykle przewiduje „powrót” odliczenia w rozliczeniu za okres zapłaty (czyli znów: temat się domyka w czasie).

Zaliczki i rozliczenia w trakcie roku: w którym miesiącu to „wchodzi”

To jest miejsce, gdzie JDG najczęściej się wykłada: przedsiębiorca myśli „ogarnę w rocznym”, a korekta powinna wejść w trakcie roku, bo przepisy przewidują rozliczanie ulgi/korekty już na poziomie zaliczek.

Najbezpieczniejsza logika jest taka:

patrzysz, w którym miesiącu/kwartale mija 90 dni od terminu płatności,
od tego okresu zaczynasz odpowiednio stosować ulgę (wierzyciel) albo korektę (dłużnik) w PIT, a w VAT robisz korektę w okresie, w którym „odpalił się” obowiązek.

Jeżeli rozliczasz się kwartalnie, liczy się ten kwartał, w którym upływa 90 dni. Gdy rozliczasz miesięcznie, ten miesiąc. (W praktyce najwięcej błędów wynika z przesunięć na przełomie miesięcy/kwartałów i z mylenia dat: termin płatności vs data wystawienia).

Najczęstsze błędy, które robią JDG

Liczenie 90 dni od daty faktury, a nie od terminu płatności. To przesuwa korekty w złe miesiące.
Mieszanie ról: przedsiębiorca opisuje problem „klient nie płaci”, a potem robi korekty jak dłużnik (albo odwrotnie).
Założenie, że skoro wydatek jest w KPiR, to temat zamknięty – a potem wpada korekta w PIT po 90 dniach.
Zrobienie korekty VAT w złym okresie albo „zapomnienie” o proporcji przy częściowej zapłacie.
Brak odwrócenia po zapłacie: korekta została, ale pieniądze przyszły miesiąc później i rozliczenia nie zostały domknięte.

POLECANE

*w połączeniu z usługą księgową

zł*

~~300 zł~~

KOSZT ZAŁOŻENIA

Załóż firmę online >

Zakładasz firmę ?

Załatwimy za Ciebie CEIDG, VAT-R i ZUS w 35 minut. Bez wizyt w urzędach.

WSPARCIE

Umów konsultacje >>

Masz pytania?

Wysłanie wiadomości jest jednoznaczne z wyrażeniem zgody na otrzymywanie informacji handlowej drogą elektroniczną w zakresie przesyłania informacji promocyjnej, oferty handlowej i innych działań marketingowych na podany adres e-mail i numer telefonu oraz wyrażenia zgody na przetwarzanie przez Kancelaria Rachunkowo-Podatkowa S.D.P. Sp. z o.o. ul. Klaudyny Potockiej 25, 60-211 Poznań, danych osobowych w celach marketingowych. Wyrażona zgoda może być odwołana w każdym czasie. W celu przedstawienia przez Kancelaria Rachunkowo-Podatkowa S.D.P. Sp. z o.o. indywidualnej oferty produktów i usług drogą telefoniczną wyrażenie zgody jest niezbędne. Więcej w polityce prywatności.

Umów się na rozmowę Skontaktujemy się do 24h (pn-pt, 8-16)

Potrzebujesz profesjonalnej obsługi księgowej? Chętnie porozmawiamy. Spotkanie wprowadzające zawsze jest bezpłatne.

FAQ: niezapłacona faktura w JDG

6. Co jeśli zapłata przyjdzie po tym, jak zrobiłem korektę?

Zwykle rozliczenia trzeba „odwrócić” w okresie zapłaty (w PIT/VAT odpowiednio do mechanizmu), żeby finalnie podatki odpowiadały rzeczywistości.

5. Czy dłużnik zawsze musi korygować VAT naliczony, jeśli nie zapłacił faktury?

Jeżeli VAT był odliczony i spełnione są warunki z art. 89b, to co do zasady obowiązek korekty pojawia się po 90 dniach; przy częściowej zapłacie – proporcjonalnie.

4. Czy jako dłużnik w JDG mam obowiązek korekty w PIT po 90 dniach?

Co do zasady tak, to jest „symetria” mechanizmu ulgi na złe długi w podatkach dochodowych (wierzyciel może, dłużnik musi).

3. Czy jako sprzedawca w JDG mogę zastosować ulgę na złe długi w PIT w trakcie roku, a nie dopiero w rocznym?

Tak, mechanizm jest przewidziany również na etapie zaliczek (okres, w którym mija 90 dni, „otwiera” możliwość zastosowania ulgi).

2. 90 dni liczy się od daty faktury czy od terminu płatności?

Co do zasady od terminu płatności (z faktury/umowy), a najbezpieczniej liczyć od dnia następnego po upływie terminu płatności.

1. Czy w JDG mogę ująć w kosztach fakturę, której jeszcze nie opłaciłem?

Często tak (to zależy od rodzaju kosztu i sposobu rozliczeń), ale to nie zamyka tematu: jeśli po 90 dniach od terminu płatności nadal nie płacisz, mogą wejść korekty w podatku dochodowym.

Spis treści:

Wierzyciel czy dłużnik
90 dni: jak liczyć
PIT w JDG, gdy klient nie płaci: ulga na złe długi
PIT w JDG, gdy Ty nie płacisz: obowiązek korekty
Ryczałt w JDG: podobny mechanizm, ale inne przepisy
VAT w JDG:
Zaliczki i rozliczenia w trakcie roku
Najczęstsze błędy, które robią JDG
FAQ

Imię		Numer Telefonu
Adres e-mail
W czym pomóc?	Zakładam firmę Chcę przenieść księgowość Doradztwo podatkowe Potrzebuje konsultacji
utm_source
utm_medium
utm_campaign
utm_adset