Ustawa stażowa 2026: JDG i zlecenie w stażu pracy – co musisz wiedzieć?

Od kiedy obowiązuje ustawa stażowa?

Ustawa z 26 września 2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw została opublikowana w Dzienniku Ustaw z 2025 r. pod pozycją 1423. Do Kodeksu pracy wprowadzono art. 302¹, który rozszerzył katalog okresów zaliczanych do stażu pracy.

Nowe zasady zaczęły obowiązywać:

• 1 stycznia 2026 r. u pracodawców będących jednostkami sektora finansów publicznych;
• 1 maja 2026 r. u pozostałych pracodawców, w tym w większości prywatnych przedsiębiorstw.

Ustawa stażowa nie jest już projektem. Przepisy obowiązują i powinny być uwzględniane przy ustalaniu uprawnień pracowniczych.

Co wlicza się do stażu pracy od 2026 roku?

Po zmianach do stażu pracy mogą być zaliczane między innymi:

• okresy prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej;
• okresy współpracy z osobą prowadzącą działalność;
• wykonywanie umowy zlecenia;
• wykonywanie umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy dotyczące zlecenia;
• wykonywanie umowy agencyjnej;
• działalność prowadzona podczas ulgi na start;
• wybrane okresy zawieszenia działalności w celu sprawowania opieki nad dzieckiem;
• członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub spółdzielni kółek rolniczych;
• udokumentowana praca zarobkowa wykonywana za granicą na innej podstawie niż stosunek pracy.

W typowej sytuacji znaczenie ma podleganie ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym albo opłacanie właściwych składek. Przepisy przewidują jednak także możliwość zaliczenia niektórych okresów, które nie podlegały ubezpieczeniom z powodu ustawowego zwolnienia.

Czy JDG wlicza się do stażu pracy?

Tak. Udokumentowany okres prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej może zostać doliczony do ogólnego stażu pracy. Dotyczy to również działalności prowadzonej przed 2026 rokiem.

ZUS potwierdza przede wszystkim okresy, za które przedsiębiorca opłacał składki emerytalne, rentowe lub wypadkowe. Do stażu mogą być zaliczane również okresy korzystania z preferencyjnych składek lub Małego ZUS Plus.

Ulga na start a staż pracy

Do pracowniczego stażu może zostać doliczony także okres korzystania z ulgi na start. W tym czasie przedsiębiorca nie opłaca składek społecznych, ale pozostaje zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego. Na podstawie tego zgłoszenia ZUS może potwierdzić okres prowadzenia działalności.

Więcej informacji znajdziesz w poradniku Ulga na start w ZUS – dla kogo, ile trwa i co po niej?.

Samo zawieszenie firmy zasadniczo nie zwiększa stażu. Wyjątkiem może być zawieszenie działalności w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, jeżeli za ten okres zostały sfinansowane odpowiednie składki.

Czy umowa zlecenia wlicza się do stażu pracy?

Tak. Od 2026 roku okres wykonywania umowy zlecenia może zwiększać pracowniczy staż pracy. Zasada obejmuje również umowy o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu, oraz umowy agencyjne.

W typowej sytuacji ZUS potwierdza okres, w którym zleceniobiorca podlegał ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. W tym celu pracownik składa elektroniczny wniosek USP.

Zlecenie studenta do 26. roku życia

Umowa zlecenia wykonywana przez ucznia lub studenta przed ukończeniem 26 lat najczęściej nie podlega ubezpieczeniom społecznym. ZUS może więc nie mieć danych pozwalających na wydanie zaświadczenia.

Taki okres nadal może zostać doliczony do stażu, jeżeli brak ubezpieczenia wynikał z przepisów. Pracownik może przedstawić pracodawcy między innymi umowę zlecenia, rachunki, potwierdzenia wypłaty wynagrodzenia albo zaświadczenie od zleceniodawcy.

Czy umowa o dzieło wlicza się do stażu pracy?

Co do zasady nie. Umowa o dzieło nie została wymieniona w katalogu okresów doliczanych na podstawie ustawy stażowej. Sam okres wykonywania dzieła nie zwiększa więc automatycznie pracowniczego stażu.

Inaczej może wyglądać sytuacja, gdy umowa nazwana umową o dzieło była faktycznie wykonywana na warunkach charakterystycznych dla stosunku pracy. Wymaga to jednak indywidualnej oceny i nie jest standardowym doliczeniem umowy o dzieło na podstawie nowych przepisów.

Jak zmiany wpływają na urlop i inne uprawnienia?

Najbardziej odczuwalnym skutkiem ustawy stażowej może być zwiększenie wymiaru urlopu wypoczynkowego.

Pracownik zatrudniony na pełnym etacie ma zasadniczo prawo do:

• 20 dni urlopu, jeżeli jego staż urlopowy jest krótszy niż 10 lat;
• 26 dni urlopu, jeżeli staż urlopowy wynosi co najmniej 10 lat.

Do stażu urlopowego nadal wliczane są odpowiednie okresy nauki. Po zmianach można do nich dodać także udokumentowane okresy JDG, zlecenia i innych aktywności objętych ustawą.

Przykład: pracownik ma 7 lat stażu wynikającego z dotychczasowego zatrudnienia i ukończonej szkoły. Wcześniej przez 4 lata prowadził działalność gospodarczą. Po doliczeniu JDG jego staż wzrośnie do 11 lat, co może oznaczać prawo do 26 dni urlopu zamiast 20.

Dłuższy staż może również wpłynąć na:

• dodatek stażowy;
• nagrodę jubileuszową;
• wysokość odprawy;
• dostęp do stanowiska wymagającego określonego doświadczenia;
• inne świadczenia przewidziane w regulaminie wynagradzania lub przepisach branżowych.

Czy JDG i zlecenie wydłużą okres wypowiedzenia?

Nie w każdym przypadku. Długość okresu wypowiedzenia zależy od stażu u konkretnego pracodawcy.

Do stażu zakładowego mogą zostać zaliczone wcześniejsze okresy wykonywania pracy na rzecz obecnego pracodawcy, na przykład na zleceniu albo w ramach działalności gospodarczej.

Działalność wykonywana wcześniej na rzecz innego podmiotu zwiększa ogólny staż pracy, ale nie musi wydłużyć okresu wypowiedzenia u obecnego pracodawcy.

Jak udokumentować JDG i zlecenie?

Podstawowym dokumentem jest zaświadczenie uzyskane z ZUS. W tym celu należy złożyć „Wniosek o wydanie zaświadczenia o ubezpieczeniu dla celów doliczenia okresów do stażu pracy”, oznaczony symbolem USP.

Wniosek składa się wyłącznie elektronicznie przez konto w eZUS:

• zaloguj się do eZUS i odszukaj kreator dotyczący stażu pracy lub formularz USP;
• wyślij wniosek dotyczący okresów, które chcesz potwierdzić;
• odbierz zaświadczenie na koncie eZUS i przekaż je pracodawcy.

ZUS wydaje dokument na podstawie danych zapisanych na koncie ubezpieczonego. Jeżeli brakuje potrzebnych informacji, można wszcząć postępowanie wyjaśniające i przedstawić dodatkowe dokumenty.

W przypadku aktywności, której ZUS nie może potwierdzić, pracownik może przekazać pracodawcy między innymi:

• umowy;
• rachunki;
• potwierdzenia przelewów;
• zaświadczenia od zleceniodawców;
• dokumenty z CEIDG;
• dokumenty podatkowe;
• dokumentację dotyczącą pracy za granicą.

Pracodawca ocenia, czy przedstawione dowody wiarygodnie potwierdzają wykonywanie pracy.

Okresy sprzed 1 stycznia 1999 roku

Wniosek USP dotyczy okresów zapisanych na indywidualnym koncie ubezpieczonego od 1 stycznia 1999 r. W celu potwierdzenia wcześniejszych okresów należy skorzystać z wniosku US-7.

Jeżeli dana aktywność rozpoczęła się przed 1 stycznia 1999 r. i trwała także po tej dacie, potrzebne mogą być dwa wnioski: US-7 za wcześniejszą część oraz USP za okres od 1 stycznia 1999 r.

Czy można doliczyć okresy sprzed 2026 roku?

Tak. Ustawa nie ogranicza zaliczenia wyłącznie do działalności lub zleceń wykonywanych od 2026 roku. Wcześniejsze okresy również mogą zwiększyć staż, jeżeli zostaną właściwie udokumentowane.

Osoby zatrudnione u danego pracodawcy w dniu rozpoczęcia stosowania nowych przepisów otrzymały 24 miesiące na przedstawienie dokumentów. Termin upływa zasadniczo:

• 1 stycznia 2028 r. w sektorze publicznym;
• 1 maja 2028 r. w sektorze prywatnym.

Jeżeli pracownik został zatrudniony już po rozpoczęciu stosowania nowych przepisów, 24-miesięczny termin przejściowy nie obowiązuje go w taki sam sposób.

Czy okresy równoległe liczą się podwójnie?

Nie. Jeżeli umowa o pracę, JDG i zlecenie pokrywały się w czasie, tego samego miesiąca nie można doliczyć kilka razy. Do stażu uwzględnia się jeden z nakładających się okresów, najkorzystniejszy dla pracownika.

Co ustawa stażowa oznacza w 2027 roku?

W 2027 roku ustawa stażowa nadal będzie obowiązywać. Nie ma osobnego etapu reformy ani dodatkowej daty rozpoczęcia stosowania przepisów w 2027 roku.

Rok 2027 będzie jednak ważny dla pracowników, którzy jeszcze nie przedstawili dokumentów. Nadal będą biegły 24-miesięczne terminy dotyczące osób zatrudnionych w dniu wejścia przepisów w życie.

Jeżeli po doliczeniu JDG lub zlecenia staż urlopowy pracownika wynosi co najmniej 10 lat, to przy zatrudnieniu trwającym 1 stycznia 2027 r. jego roczny wymiar urlopu dla pełnego etatu będzie zasadniczo wynosił 26 dni. Nadal obowiązują zwykłe zasady proporcjonalnego ustalania urlopu, na przykład przy zmianie pracodawcy lub wymiaru etatu.

Prawidłowe przeliczenie stażu może wpłynąć na urlop, dodatki, odprawy i okres wypowiedzenia. Jeżeli chcesz powierzyć dokumentację, umowy oraz rozliczenia specjalistom, sprawdź obsługę kadr i płac FakturTax.