Jestem doradcą podatkowym i od lat wspieram przedsiębiorców w księgowości. Pomagam w zakładaniu działalności gospodarczych, wyborze formy opodatkowania i bezpiecznym prowadzeniu rozliczeń.

Od 1 maja 2026 r. obowiązują nowe wzory ZUS DRA i ZUS RCA – i to nie jest „kosmetyka”. Zmiana jest ściśle powiązana z rocznym rozliczeniem składki zdrowotnej za 2025 r., które wykazuje się w dokumentach za kwiecień 2026 składanych do 20 maja 2026 r..Poniżej masz konkretnie: co się zmieniło, jakie są daty graniczne, gdzie firmy najczęściej popełniają błędy i gotową checklistę, żeby nie kręcić korekt „w kółko”.

W skrócie

W 2026 r. problemem nie jest to, że ZUS „nagle wymyślił” coś trudnego, tylko to, że zmiana formularzy weszła w newralgicznym momencie rocznego rozliczenia zdrowotnej. Zapamiętaj trzy daty: 1 maja 2026 (nowe wzory), 20 maja 2026 (wysyłka dokumentów za kwiecień + roczne rozliczenie), 1 czerwca 2026 (deadline na RZS-R przy nadpłacie). W razie wątpliwości, skontaktuj się z nami. Pomożemy!

Najważniejsze informacje

Co dokładnie zmieniło się w ZUS DRA i ZUS RCA od 1 maja 2026

1) Od kiedy obowiązują nowe wzory?

ZUS wskazuje wprost: nowe druki stosuje się począwszy od rozliczenia za kwiecień 2026 r., czyli w praktyce przy wysyłce dokumentów od 1 maja 2026 r. (termin rozliczenia za kwiecień upływa standardowo 20 maja 2026 r.).

2) Metryka 324 w Płatniku (ważne dla tych, co „jadą na Płatniku”)

ZUS udostępnił metrykę 324 w programie Płatnik 24 kwietnia 2026 r., która wprowadza nowe wzory.

3) Co konkretnie dodano do formularzy? (najważniejsza zmiana techniczna)

Dodano pole dotyczące tego, czy przy ustalaniu rocznej podstawy składki zdrowotnej uwzględniono przychody i koszty związane z odpłatnym zbyciem składników majątku (środki trwałe i wartości niematerialne i prawne – WNiP):

ZUS DRA: blok XII, pole 06
ZUS RCA: blok III.F, pole 15

4) Czy można było wysłać nowe wzory wcześniej?

Tak, ZUS dopuścił sporządzenie i przekazanie rozliczeń na nowych wzorach przed 1 maja, ale komplet rozliczeniowy za kwiecień i tak miał być przetwarzany dopiero od 1 maja 2026 r.

Roczne rozliczenie składki zdrowotnej za 2025

To jest moment, w którym robi się najwięcej korekt, bo roczne rozliczenie zdrowotnej nie jest osobnym drukiem „raz w roku”, tylko częścią rozliczenia w dokumentach za kwiecień.

Kluczowe daty i terminy:

Dokumenty rozliczeniowe (DRA/RCA) za kwiecień 2026 z rocznym rozliczeniem składki zdrowotnej za 2025 r. trzeba przekazać do ZUS do 20 maja 2026 r.
Jeżeli z rocznego rozliczenia wychodzi nadpłata, ZUS tworzy wniosek RZS-R automatycznie na koncie płatnika (po przetworzeniu dokumentów), ale trzeba go uzupełnić i wysłać najpóźniej do 1 czerwca 2026 r.

Gdzie to w ogóle „siedzi” w dokumentach?

Jeśli rozliczasz tylko własną działalność (typowo JDG) – w praktyce „centrum” jest w DRA.
Jeśli masz też osoby wykazywane w raportach (np. pracownicy/zleceniobiorcy) – dochodzi RCA i trzeba pilnować spójności.Najważniejsze: roczne rozliczenie za 2025 wykazujesz w komplecie dokumentów za kwiecień 2026, a nie „gdzieś obok”.

Najczęstsze pułapki i korekty po zmianach 2026

Poniżej realne „case’y” z życia (objaw → przyczyna → szybka naprawa).

1) Wysłanie dokumentów na starych wzorach (albo „pomieszanie” wersji)

Objaw: ZUS odrzuca komplet albo pojawiają się komunikaty o niezgodności/konieczności korekty.Przyczyna: rozliczenie za kwiecień 2026 powinno iść na nowych wzorach, obowiązujących od 1 maja 2026.Naprawa: aktualizacja Płatnika (metryka 324) lub aktualizacja w systemie kadrowo-płacowym/księgowym i wysyłka korekty na właściwych drukach.

2) Pominięcie pola 06 (DRA) / 15 (RCA) przy sprzedaży środka trwałego lub WNiP

Objaw: roczne rozliczenie zdrowotnej „nie dopina się” albo wymaga korekty, mimo że księgowo „wydawało się OK”.Przyczyna: w rocznym rozliczeniu trzeba wskazać, czy uwzględniono przychody i koszty z odpłatnego zbycia składników majątku (np. sprzedaż auta będącego środkiem trwałym, sprzedaż licencji/WNiP). Pola są nowe: DRA XII/06 i RCA III.F/15.Naprawa: wracasz do danych za rok rozliczeniowy, ustalasz czy było zbycie środka trwałego/WNiP wpływające na podstawę, zaznaczasz właściwe pole i korygujesz komplet.

3) Nadpłata wyszła, ale wniosek RZS-R nie został wysłany

Objaw: „W systemie widać nadpłatę, a pieniędzy nie ma.”Przyczyna: RZS-R tworzy się automatycznie, ale jeśli go nie uzupełnisz i nie wyślesz, może zostać usunięty po zakończeniu okresu przyjmowania wniosków. Termin na złożenie RZS-R upływa 1 czerwca.Naprawa: po przetworzeniu dokumentów sprawdzasz konto płatnika w eZUS/PUE, uzupełniasz rachunek, podpisujesz i wysyłasz RZS-R przed deadlinem.

4) „Źle złapany” termin – dokumenty poszły po 20 maja

Objaw: zaległość/odsetki/wezwania, a czasem efekt domina w kolejnych miesiącach.Przyczyna: za kwiecień 2026 dokumenty i płatności są do 20 maja 2026 (w tym ewentualna dopłata wynikająca z rocznego rozliczenia).Naprawa: im szybciej korekta i uregulowanie, tym mniej „narzutów” i mniej nerwów.

Checklista przed wysyłką ZUS (DRA/RCA) za kwiecień 2026

Poniższą listę możesz dosłownie wkleić do swojej procedury „zamknięcia miesiąca”:

Czy wysyłasz dokumenty na nowych wzorach (od 1 maja 2026)?
Płatnik: czy masz wgrane zmiany/metr. 324 (jeśli rozliczasz przez Płatnika)?
Czy w komplecie za kwiecień 2026 uwzględniasz roczne rozliczenie składki zdrowotnej za 2025?
Czy wystąpiło odpłatne zbycie środka trwałego/WNiP? Jeśli tak – pilnuj:
- DRA blok XII pole 06 / RCA blok III.F pole 15.
Termin wysyłki i płatności: dopnij temat do 20 maja 2026.
Jeśli wychodzi nadpłata – po przetworzeniu dokumentów dopilnuj RZS-R do 1 czerwca 2026.
Sprawdź spójność: identyfikatory płatnika, komplet raportów (jeśli dotyczy), zgodność podstaw i kwot.
Zarchiwizuj potwierdzenia (UPO/komunikaty) – przy korektach oszczędza masę czasu.

Kiedy lepiej oddać temat do księgowej/kadr, zamiast walczyć z korektami

Jeśli masz którykolwiek z poniższych punktów, „samodzielnie” robi się ryzykownie:

rozliczasz kilka tytułów ubezpieczeniowych (zmiany w trakcie roku, przerwy, różne role),
masz pracowników i zleceniobiorców i dużo raportów RCA,
w 2025/2026 było zbycie środków trwałych/WNiP (auto, sprzęt, licencje) i nie jesteś pewien, jak to wpływa na roczne rozliczenie,
roczne rozliczenie pokazuje dużą dopłatę lub nadpłatę i chcesz mieć pewność, że liczby są policzone poprawnie.

Jeżeli chcesz, w FakturTax możecie to ogarnąć jako gotowy proces (ustawienie wzorów, kontrola pól, roczne rozliczenie, RZS-R i archiwizacja potwierdzeń), zamiast kręcić serię korekt po terminie.

POLECANE

*w połączeniu z usługą księgową

zł*

~~300 zł~~

KOSZT ZAŁOŻENIA

Załóż firmę online >

Zakładasz firmę ?

Załatwimy za Ciebie CEIDG, VAT-R i ZUS w 35 minut. Bez wizyt w urzędach.

WSPARCIE

Umów konsultacje >>

Masz pytania?

Wysłanie wiadomości jest jednoznaczne z wyrażeniem zgody na otrzymywanie informacji handlowej drogą elektroniczną w zakresie przesyłania informacji promocyjnej, oferty handlowej i innych działań marketingowych na podany adres e-mail i numer telefonu oraz wyrażenia zgody na przetwarzanie przez Kancelaria Rachunkowo-Podatkowa S.D.P. Sp. z o.o. ul. Klaudyny Potockiej 25, 60-211 Poznań, danych osobowych w celach marketingowych. Wyrażona zgoda może być odwołana w każdym czasie. W celu przedstawienia przez Kancelaria Rachunkowo-Podatkowa S.D.P. Sp. z o.o. indywidualnej oferty produktów i usług drogą telefoniczną wyrażenie zgody jest niezbędne. Więcej w polityce prywatności.

Umów się na rozmowę Skontaktujemy się do 24h (pn-pt, 8-16)

Potrzebujesz profesjonalnej obsługi księgowej? Chętnie porozmawiamy. Spotkanie wprowadzające zawsze jest bezpłatne.

FAQ: ZUS DRA i ZUS RCA 2026 — zmiany, terminy i korekty

6. Czy mogę wysłać dokumenty na nowych wzorach przed 1 maja 2026?

ZUS dopuszcza przygotowanie i przekazanie rozliczeń wcześniej, ale komplet za kwiecień 2026 był przetwarzany dopiero od 1 maja 2026 r.

5. Jak wygląda zwrot nadpłaty i do kiedy składa się RZS-R?

Wniosek RZS-R jest tworzony automatycznie po przetworzeniu dokumentów, ale trzeba go uzupełnić i wysłać. Termin złożenia upływa 1 czerwca 2026 r.

4. Czy trzeba mieć aktualizację Płatnika, żeby wysłać dokumenty na nowych wzorach?

Jeśli rozliczasz przez Płatnika, ZUS wskazuje metrykę 324 (udostępnioną 24 kwietnia 2026 r.) wprowadzającą nowe druki.

3. Co oznacza pole 06 w ZUS DRA i pole 15 w ZUS RCA?

To informacja, czy przy ustalaniu rocznej podstawy składki zdrowotnej uwzględniono przychody i koszty związane z odpłatnym zbyciem składników majątku (środki trwałe i WNiP).

2. Do kiedy trzeba wysłać dokumenty za kwiecień 2026 z rocznym rozliczeniem zdrowotnej za 2025?

Do 20 maja 2026 r.

1. Od kiedy obowiązują nowe wzory ZUS DRA i ZUS RCA w 2026 roku?

Od rozliczenia za kwiecień 2026 r., czyli dokumenty składane od 1 maja 2026 r. powinny iść na nowych wzorach.

Spis treści:

Co dokładnie zmieniło się w ZUS DRA/RCA
Roczne rozliczenie składki zdrowotnej za 2025
Najczęstsze pułapki i korekty po zmianach
Checklista przed wysyłką ZUS (DRA/RCA)
Kiedy lepiej oddać temat do księgowej/kadr
FAQ

Imię		Numer Telefonu
Adres e-mail
W czym pomóc?	Zakładam firmę Chcę przenieść księgowość Doradztwo podatkowe Potrzebuje konsultacji
utm_source
utm_medium
utm_campaign
utm_adset

ZUS DRA i ZUS RCA 2026: co się zmienia, terminy i najczęstsze korekty