Decyzja o wyborze formy opodatkowania to jeden z najważniejszych momentów przy zakładaniu firmy. To od niej zależy, ile pieniędzy zostanie w Twoim portfelu każdego miesiąca. Co gorsza – wyboru dokonujesz raz w roku. Zła decyzja w styczniu (lub przy starcie działalności) oznacza przepłacanie podatków przez kolejne 12 miesięcy, bez możliwości zmiany.

W 2026 roku sytuacja jest skomplikowana nie tyle przez sam podatek dochodowy (PIT), co przez Składkę Zdrowotną, która dla każdej formy opodatkowania liczona jest inaczej. Czy opłaca się Ryczałt bez kosztów? A może bezpieczna Skala Podatkowa?

Jako eksperci z FakturTax przygotowaliśmy kompletne zestawienie, które pomoże Ci podjąć świadomą decyzję.

Wielkie Porównanie: Skala vs Liniowy vs Ryczałt

Zanim wejdziemy w szczegóły, zobacz szybkie porównanie trzech głównych form opodatkowania dostępnych dla JDG w 2026 roku:

1. Zasady Ogólne (Skala Podatkowa)

Stawka: 12% (do 120 tys. zł) / 32% (powyżej).
Kwota wolna od podatku: 30 000 zł.
Koszty: Odliczasz od przychodu.
Składka zdrowotna: 9% dochodu (nieodliczalna).
Dla kogo? Niskie dochody, rozliczenie z małżonkiem, dużo kosztów.

2. Podatek Liniowy

Stawka: Stałe 19%.
Kwota wolna od podatku: BRAK.
Koszty: Odliczasz od przychodu.
Składka zdrowotna: 4,9% dochodu (możliwość odliczenia do limitu).
Dla kogo? Wysokie dochody (powyżej 150 tys. zł rocznie), duża przewidywalność.

3. Ryczałt Ewidencjonowany

Stawka: Od 2% do 17% (zależy od branży, np. 12% dla IT).
Kwota wolna od podatku: BRAK.
Koszty: NIE odliczasz kosztów!
Składka zdrowotna: Stała, zryczałtowana (zależy od rocznego przychodu).
Dla kogo? Programiści, Lekarze, Usługi z małymi kosztami.

1. Zasady Ogólne (Skala Podatkowa) – Bezpieczna przystań?

To podstawowa forma opodatkowania. Jeśli nie wybierzesz innej, Urząd Skarbowy przypisze Cię tutaj automatycznie.

Główne zalety:

Wysoka kwota wolna od podatku (30 000 zł) – jeśli zarabiasz mało, nie płacisz podatku w ogóle.
Stawka tylko 12% do kwoty 120 000 zł dochodu rocznie.
Możliwość wspólnego rozliczenia z małżonkiem (ogromny plus, jeśli żona/mąż nie pracuje lub zarabia mało).
Możliwość korzystania z ulgi na dzieci.

Główna wada: Składka zdrowotna wynosi aż 9% dochodu i nie można jej odliczyć. Oznacza to, że realne opodatkowanie wynosi 21% (12% PIT + 9% Zdrowotna). Dodatkowo, po przekroczeniu progu 120 tys. zł, wpadasz w drugi próg podatkowy – 32%.

Więcej informacji na temat formy wyboru formy opodatkowania na zasadach ogólnych

2. Podatek Liniowy (19%) – Dla "Grubych Ryb"

To opcja dla przedsiębiorców, którzy chcą przewidywalności. Płacisz zawsze 19%, niezależnie od tego, czy zarobiłeś milion, czy sto tysięcy.

Kiedy się opłaca? Zazwyczaj, gdy Twój dochód roczny przekracza ok. 150 000 – 160 000 zł. Wtedy na Skali wpadłbyś w próg 32%, a tutaj zostajesz przy 19%. Dodatkowym plusem jest niższa składka zdrowotna (4,9%), którą w dużej części można wrzucić w koszty firmowe, obniżając podatek.

Minusy: Brak kwoty wolnej od podatku i brak możliwości rozliczenia z małżonkiem.

Więcej informacji na temat formy wyboru opodatkowania na podatku liniowym

3. Ryczałt Ewidencjonowany – Król opłacalności w 2026?

Ryczałt bije rekordy popularności w branży IT, medycznej i budowlanej. Dlaczego? Bo stawki podatku są bardzo niskie:

12% – dla branży IT (programiści, specjaliści od oprogramowania).
14% – dla zawodów medycznych, inżynierów, architektów.
8,5% / 12% – dla większości usług.
5,5% – dla robót budowlanych.

Haczyk tkwi w kosztach: Na ryczałcie płacisz podatek od PRZYCHODU, a nie od dochodu. Nie możesz wrzucić w koszty paliwa, leasingu, laptopa czy faktury za biuro. Jeśli masz wysokie koszty prowadzenia firmy – ryczałt Cię zniszczy finansowo. Jeśli Twoim jedynym kosztem jest obsługa księgowa i ZUS – ryczałt będzie prawdopodobnie najtańszy.

Więcej informacji na temat formy opodatkowania na ryczałcie

Składka Zdrowotna – cichy zabójca zysków

W 2026 roku nie wybierasz tylko podatku. Wybierasz sposób płacenia na ZUS. Na Ryczałcie składka jest stała (podzielona na 3 progi przychodowe). Dla większości firm to kwota rzędu kilkuset złotych miesięcznie (np. ok. 700 zł w średnim progu). Przy wysokich zarobkach (np. 20 tys. zł miesięcznie) jest to znacznie mniej niż na Skali czy Podatku Liniowym, gdzie składka rośnie w nieskończoność wraz z zarobkami.

Podsumowanie: Co wybrać? (Przykłady)

Jesteś Programistą B2B / Lekarzem: Prawdopodobnie Ryczałt będzie bezkonkurencyjny. Niskie stawki podatku i niska, zryczałtowana składka zdrowotna pozwalają zachować najwięcej "na rękę".
Prowadzisz sklep / Handlujesz towarem: Masz dużo kosztów (zakup towaru, magazyn), więc Ryczałt odpada (nie odliczysz kosztów). Wybierz Skalę (na początku) lub Podatek Liniowy (przy dużych obrotach).
Zakładasz pierwszą firmę i nie wiesz ile zarobisz: Skala Podatkowa jest bezpiecznym startem. Dzięki kwocie wolnej 30 tys. zł na początku nie zapłacisz podatku w ogóle, a jeśli biznes nie wyjdzie – nie stracisz.

Boisz się podjąć decyzję "na czuja"?

Różnica między dobrą a złą formą opodatkowania to często kilkanaście tysięcy złotych rocznie w kieszeni. Nie zgaduj.

W FakturTax wykonamy dla Ciebie profesjonalną symulację podatkową. Przeliczymy Twoje przychody i koszty na 3 sposoby i wskażemy zwycięzcę. Skontaktuj się z nami już dzisiaj i zapytaj o najlepszą formę opodatkowania na rok 2026. Wejdź na bezpłatna konsultacja i wyślij zgłoszenie

18 stycznia 2026

BAZA WIEDZY

Zobacz cennik

Cennik Księgowości

Jasne zasady. 0 zł za założenie firmy. Pakiety za księgowość już od 159 zł netto.

POLECANE

*w połączeniu z usługą księgową

zł*

0

~~300 zł~~

KOSZT ZAŁOŻENIA

Załóż firmę online >>>

Zakładasz firmę ?

Załatwimy za Ciebie CEIDG, VAT-R i ZUS w 35 minut. Bez wizyt w urzędach.

Wybór formy opodatkowania w 2026 roku to nie tylko kwestia stawki PIT. To przede wszystkim walka ze Składką Zdrowotną, która potrafi 'zjeść' więcej zysku niż sam podatek. Źle podjęta decyzja na początku roku wiąże Ci ręce na kolejne 12 miesięcy. Co wybrać? Lepiej to Ci zobrazuje nasz artykuł w którym poruszamy 3 najważniejsze formy opodatkowania na rok 2026

Formy opodatkowania JDG w 2026 roku. Ryczałt, Liniowy czy Skala? Porównanie i Kalkulacja.

Bogusław Krupski

Jestem doradcą podatkowym i od lat wspieram przedsiębiorców w księgowości. Pomagam w zakładaniu jednoosobowych działalności gospodarczych, wyborze formy opodatkowania i bezpiecznym prowadzeniu rozliczeń.