Przejście na emeryturę nie oznacza konieczności zamknięcia firmy. Można nadal wykonywać usługi, sprzedawać towary i wystawiać faktury. Zmieniają się jednak zasady ubezpieczeń: emeryt najczęściej nie musi już opłacać obowiązkowych składek społecznych z działalności, ale pozostaje składka zdrowotna.

To właśnie ona budzi najwięcej wątpliwości. Emeryt może płacić składkę zdrowotną zarówno od emerytury, jak i osobno z działalności. Jej wysokość zależy od formy opodatkowania, a zwolnienie przysługuje tylko po spełnieniu konkretnych warunków.

Zaktualizowano 25 sierpnia 2026 r. Artykuł uwzględnia obowiązujące kwoty składki zdrowotnej, aktualne warunki zwolnienia i harmonogram KSeF.

Zobacz cennik

Cennik Księgowości

Jasne zasady. 0 zł za założenie firmy. Pakiety już od 159 zł netto.

Bogusław Krupski

Jestem doradcą podatkowym i od lat wspieram przedsiębiorców w księgowości.

Bogusław Krupski

Jestem doradcą podatkowym i od lat wspieram przedsiębiorców w księgowości. Pomagam w zakładaniu działalności gospodarczych, wyborze formy opodatkowania i bezpiecznym prowadzeniu rozliczeń.

W skrócie

Osoba, która ma ustalone prawo do emerytury i prowadzi działalność gospodarczą, najczęściej nie musi opłacać obowiązkowych składek emerytalnej i rentowych. Obowiązkowa pozostaje jednak składka zdrowotna, chyba że emeryt spełnia warunki szczególnego zwolnienia.

W 2026 roku minimalna składka zdrowotna na skali lub podatku liniowym wynosiła 314,96 zł za styczeń, a od lutego wynosi 432,54 zł miesięcznie. Na ryczałcie obowiązują trzy kwoty: 498,35 zł, 830,58 zł albo 1 495,04 zł.

Najważniejsze informacje

Jakie składki płaci emeryt prowadzący działalność?

Najważniejsze jest odróżnienie składek społecznych od składki zdrowotnej. To dwa różne obowiązki i inne zasady zwolnienia.

Składki emerytalna i rentowe

Jeżeli przedsiębiorca ma ustalone prawo do emerytury, ubezpieczenia emerytalne i rentowe z działalności są dla niego dobrowolne. Może prowadzić firmę bez obowiązkowego opłacania tych składek albo zgłosić się do nich na własny wniosek.

Po dobrowolnym przystąpieniu do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych przedsiębiorca zostaje również objęty ubezpieczeniem wypadkowym. Decyzję warto przeliczyć, ponieważ dodatkowe składki są kosztem, a ich wpływ na wysokość przyszłego świadczenia może być ograniczony.

Inne zasady dotyczą osoby, która ma rentę z tytułu niezdolności do pracy z ZUS, ale nie ma jeszcze ustalonego prawa do emerytury. W takim przypadku ubezpieczenia społeczne z działalności mogą pozostać obowiązkowe aż do ustalenia prawa do emerytury.

Składka zdrowotna

Prawo do emerytury nie zwalnia automatycznie ze składki zdrowotnej z działalności. Emeryt najczęściej zgłasza się z działalności wyłącznie do ubezpieczenia zdrowotnego i opłaca składkę ustaloną według swojej formy opodatkowania.

To, że ZUS potrąca już składkę zdrowotną z wypłacanej emerytury, nie usuwa drugiego tytułu do ubezpieczenia. Zwolnienie z działalności jest możliwe tylko w sytuacjach opisanych w dalszej części artykułu.

Ile wynosi składka zdrowotna emeryta w 2026 roku?

Emeryt ustala składkę zdrowotną tak samo jak inny przedsiębiorca korzystający z tej samej formy opodatkowania. Wysokość emerytury nie wpływa na zwykły sposób obliczenia składki. Ma znaczenie dopiero przy sprawdzaniu szczególnego zwolnienia.

Składka zdrowotna emeryta prowadzącego działalność gospodarczą w 2026 roku – tabela kwot

Skala podatkowa

Składka wynosi 9% dochodu z działalności. Jeżeli dochód jest niski, występuje strata albo firma nie osiągnęła w danym okresie dochodu, nadal obowiązuje składka minimalna.

Za styczeń 2026 roku wynosiła ona 314,96 zł, a za miesiące od lutego 2026 do stycznia 2027 roku wynosi 432,54 zł.

Przykład: emeryt osiąga miesięczny dochód 7 000 zł. Składka liczona jako 9% wynosi 630 zł, dlatego jest wyższa od minimum i to właśnie 630 zł podlega zapłacie.

Podatek liniowy

Przy podatku liniowym składka wynosi 4,9% dochodu, ale nie może być niższa od składki minimalnej właściwej dla danego miesiąca.

Przykład: 4,9% od dochodu 6 000 zł daje 294 zł. Ponieważ wynik jest niższy od minimum obowiązującego od lutego, emeryt zapłaci 432,54 zł.

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych

Na ryczałcie liczy się przychód osiągnięty od początku roku. Do 60 000 zł rocznego przychodu miesięczna składka wynosi 498,35 zł. Po przekroczeniu 60 000 zł wzrasta do 830,58 zł, a po przekroczeniu 300 000 zł – do 1 495,04 zł.

Przekroczenie progu może spowodować dopłatę w rozliczeniu rocznym, ponieważ ostateczna wysokość składki jest weryfikowana według przychodu osiągniętego w całym roku. Emeryt rozliczający ryczałt powinien więc kontrolować nie tylko bieżące wpłaty, ale również narastający przychód.

Więcej o nietypowych sytuacjach wpływających na rozliczenie przeczytasz w poradniku: składka zdrowotna 2026 – ukryte pułapki.

Karta podatkowa

W przypadku karty podatkowej składka zdrowotna w 2026 roku wynosi 432,54 zł miesięcznie. Karta podatkowa jest jednak wygaszaną formą opodatkowania. Mogą ją kontynuować wyłącznie przedsiębiorcy, którzy zachowali do niej prawo.

Kiedy emeryt nie płaci składki zdrowotnej z działalności?

Szczególne zwolnienie wynika z art. 82 ust. 8 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej. Aby z niego skorzystać, trzeba najpierw spełnić warunek dotyczący wysokości emerytury lub renty.

Miesięczne świadczenie nie może przekraczać minimalnego wynagrodzenia. W 2026 roku jest to 4 806 zł.

Oprócz tego musi być spełniony co najmniej jeden z dwóch dodatkowych warunków:

miesięczny przychód z działalności nie przekracza 50% kwoty najniższej emerytury; albo
przedsiębiorca opłaca podatek dochodowy w formie karty podatkowej.

Od 1 marca 2026 roku najniższa emerytura wynosi 1 978,49 zł. Połowa tej kwoty to około 989,25 zł miesięcznie.

W przypadku pierwszej podstawy zwolnienia trzeba pilnować przychodu w każdym miesiącu, a nie dochodu po odjęciu kosztów.

Ryczałt nie jest osobnym warunkiem zwolnienia

W niektórych poradnikach można spotkać informację, że zwolnienie dotyczy emeryta na ryczałcie albo karcie podatkowej. Takie uproszczenie jest mylące.

Art. 82 wskazuje niski miesięczny przychód albo kartę podatkową. Sam wybór ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych nie daje zwolnienia.

Przykład 1: niska emerytura i niski przychód

Emerytura wynosi 3 200 zł, a miesięczny przychód z działalności 800 zł. Oba limity są zachowane, dlatego emeryt może spełniać warunki zwolnienia ze składki zdrowotnej z działalności.

Przykład 2: emerytura przekracza limit

Emerytura wynosi 5 100 zł, a miesięczny przychód z działalności 500 zł. Niski przychód nie wystarczy, ponieważ świadczenie przekracza minimalne wynagrodzenie.

Przykład 3: ryczałt i przekroczenie limitu przychodu

Emerytura wynosi 3 500 zł, a miesięczny przychód na ryczałcie 2 000 zł. Sam ryczałt nie daje zwolnienia, a limit przychodu został przekroczony.

Jeżeli przedsiębiorca nie korzysta z karty podatkowej, składka z działalności pozostaje należna.

Zwolnienie trzeba oceniać według rzeczywistej sytuacji w konkretnym miesiącu. Przekroczenie limitu przychodu może spowodować obowiązek zapłaty składki za ten miesiąc.

Czy emeryt płaci dwie składki zdrowotne?

Najczęściej tak. Emerytura i działalność gospodarcza są odrębnymi tytułami do ubezpieczenia zdrowotnego:

składkę od emerytury potrąca organ wypłacający świadczenie;
składkę z działalności oblicza i rozlicza przedsiębiorca.

Nie jest to dwukrotne opłacenie tej samej składki, lecz składki należne z dwóch różnych tytułów. Zasada dotyczy także innych zbiegów, np. emerytury i umowy o pracę.

Jeżeli emeryt spełnia warunki art. 82, nie opłaca składki z działalności. Zwolnienie nie powoduje jednak zaprzestania potrącania składki zdrowotnej od samej emerytury.

Działalność na wcześniejszej emeryturze: limity dorabiania

Osoba, która osiągnęła powszechny wiek emerytalny – 60 lat w przypadku kobiety i 65 lat w przypadku mężczyzny – może co do zasady osiągać przychody bez limitu zmniejszającego lub zawieszającego emeryturę.

Inaczej wygląda sytuacja wcześniejszych emerytów i niektórych rencistów, którzy nie osiągnęli jeszcze powszechnego wieku emerytalnego. Obowiązują ich progi odpowiadające 70% i 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia:

przekroczenie 70% może spowodować zmniejszenie świadczenia;
przekroczenie 130% może spowodować zawieszenie wypłaty.

Od 1 września do 30 listopada 2026 roku progi wynoszą odpowiednio 6 463,20 zł i 12 003,10 zł miesięcznie. Do 31 sierpnia 2026 roku obowiązują jeszcze kwoty 6 694,10 zł i 12 431,80 zł.

W przypadku działalności gospodarczej na potrzeby limitów nie analizuje się po prostu przychodu z faktur ani dochodu podatkowego. Osoba prowadząca firmę składa oświadczenie, w którym jako przychód wskazuje podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne.

Dlatego limitów emerytalnych nie należy automatycznie porównywać z ewidencją przychodów lub podatkową księgą przychodów i rozchodów.

Ulga dla pracujących seniorów a działalność

Ulga dla pracujących seniorów, nazywana PIT-0 dla seniora, jest często mylona z ulgą dla emeryta prowadzącego działalność.

Podstawowy warunek polega na tym, że podatnik osiągnął wiek emerytalny, ale mimo nabycia uprawnienia nie otrzymuje emerytury ani innego świadczenia wymienionego w przepisach.

Zwolnienie może obejmować przychody z działalności opodatkowanej:

według skali podatkowej;
podatkiem liniowym;
w ramach IP Box;
ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych.

Roczny limit zwolnienia wynosi 85 528 zł. Podatnik musi również podlegać z tytułu uzyskiwanych przychodów ubezpieczeniom społecznym.

Jeżeli przedsiębiorca pobiera emeryturę i jednocześnie prowadzi firmę, ulga dla pracujących seniorów mu nie przysługuje. Samo osiągnięcie wieku 60 albo 65 lat nie wystarcza.

Przed zawieszeniem emerytury tylko po to, aby skorzystać z PIT-0, trzeba porównać wartość niewypłaconego świadczenia z możliwą oszczędnością podatkową.

KSeF dla emeryta prowadzącego działalność

Krajowy System e-Faktur nie przewiduje ogólnego zwolnienia ze względu na wiek przedsiębiorcy. Znaczenie mają zasady właściwe dla rodzaju sprzedaży i momentu objęcia firmy obowiązkiem.

Od 1 kwietnia 2026 roku obowiązek wystawiania faktur w KSeF objął pozostałych przedsiębiorców po największych firmach. Do końca 2026 roku działa jednak odroczenie dla najmniejszych podatników, jeżeli łączna wartość sprzedaży brutto dokumentowanej fakturami wystawianymi poza KSeF nie przekracza 10 000 zł miesięcznie.

Dla tej grupy obowiązek wystawiania faktur w KSeF zaczyna się 1 stycznia 2027 roku.

Otrzymywanie faktur za pośrednictwem KSeF jest obowiązkowe od 1 lutego 2026 roku. Faktury wystawiane konsumentom pozostają poza obowiązkowym KSeF.

Szczegółowe zasady opisujemy w poradniku: KSeF – czy Twoja firma działa już na obowiązkowych e-fakturach?.

Czy działalność gospodarcza na emeryturze się opłaca?

Brak obowiązkowych składek społecznych może znacząco obniżyć koszt prowadzenia firmy, ale nie oznacza działalności bez ZUS i podatku.

Przy ocenie opłacalności trzeba uwzględnić:

składkę zdrowotną zależną od formy opodatkowania;
podatek od działalności;
opodatkowanie samej emerytury;
możliwość rozliczania kosztów;
wysokość przychodów i regularność zleceń;
limity wcześniejszej emerytury, jeżeli mają zastosowanie;
koszty księgowości, programu do faktur i obsługi KSeF.

Na skali dochód z działalności i emerytura wpływają na roczne rozliczenie według skali podatkowej. Oznacza to, że kwota wolna nie jest liczona osobno dla emerytury i osobno dla działalności.

Ryczałt może być prostszy, ale nie pozwala pomniejszać przychodu o koszty. Dodatkowo nawet przy niewielkim przychodzie zwykła składka zdrowotna wynosi 498,35 zł miesięcznie, chyba że emeryt spełnia warunki zwolnienia z art. 82.

Przed wyborem sposobu rozliczeń warto porównać cały roczny wynik, a nie tylko stawkę podatku.

Pomocne będzie zestawienie: formy opodatkowania JDG w 2026 roku – ryczałt, liniowy czy skala?.

Najczęstsze błędy emerytów prowadzących firmę

Założenie, że emeryt nie płaci żadnych składek ZUS.
Pomijanie drugiej składki zdrowotnej z działalności.
Uznanie, że każdy emeryt na ryczałcie korzysta ze zwolnienia z art. 82.
Porównywanie limitu wcześniejszej emerytury bezpośrednio z przychodem z faktur.
Korzystanie z ulgi dla seniora przy jednoczesnym pobieraniu emerytury.
Nieuwzględnianie dopłaty składki zdrowotnej po przekroczeniu progu ryczałtu.

Jeżeli chcesz sprawdzić składkę, formę opodatkowania i zgłoszenie do ZUS w swojej sytuacji, skorzystaj z księgowości dla małych firm w FakturTax.

Chcesz dowiedzieć się więcej?

Prowadzenie działalności na emeryturze łączy zasady dotyczące ZUS, podatku i fakturowania. Przeczytaj również:

Składka zdrowotna 2026 – ukryte pułapki – sprawdzisz, które zdarzenia mogą zwiększyć roczne rozliczenie składki.
Formy opodatkowania JDG w 2026 roku – porównasz ryczałt, podatek liniowy i skalę.
KSeF – czy Twoja firma działa już na obowiązkowych e-fakturach? – poznasz zasady wystawiania i odbierania faktur w systemie.

POLECANE

*w połączeniu z usługą księgową

zł*

~~300 zł~~

KOSZT ZAŁOŻENIA

Załóż firmę online >

Zakładasz firmę ?

Załatwimy za Ciebie CEIDG, VAT-R i ZUS w 35 minut. Bez wizyt w urzędach.

WSPARCIE

Umów konsultacje >>

Masz pytania?

Administratorem danych jest Kancelaria Rachunkowo-Podatkowa S.D.P. Sp. z o.o. Dane wykorzystamy wyłącznie do obsługi formularza. Szczegóły: polityka prywatności.

Umów się na rozmowę Skontaktujemy się do 24h (pn-pt, 7:30-16)

Potrzebujesz profesjonalnej obsługi księgowej? Chętnie porozmawiamy. Spotkanie wprowadzające zawsze jest bezpłatne.

FAQ: emerytura, działalność gospodarcza i ZUS

1. Ile wynosi składka zdrowotna emeryta prowadzącego działalność w 2026 roku?

Na skali i podatku liniowym minimalna składka wynosiła 314,96 zł za styczeń, a od lutego wynosi 432,54 zł.

Na ryczałcie miesięczna składka wynosi 498,35 zł, 830,58 zł albo 1 495,04 zł, zależnie od rocznego przychodu.

2. Czy emeryt prowadzący działalność musi płacić składki ZUS?

Osoba mająca ustalone prawo do emerytury może dobrowolnie przystąpić do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych z działalności. Co do zasady obowiązkowa pozostaje składka zdrowotna.

3. Czy emeryt płaci składkę zdrowotną od emerytury i działalności?

Najczęściej tak. Emerytura i działalność to dwa odrębne tytuły do ubezpieczenia zdrowotnego. Składkę od emerytury potrąca organ wypłacający świadczenie, a składkę z działalności rozlicza przedsiębiorca.

4. Kiedy emeryt nie płaci składki zdrowotnej z działalności?

Świadczenie emerytalne lub rentowe nie może przekraczać minimalnego wynagrodzenia, a dodatkowo miesięczny przychód z działalności nie może przekraczać 50% najniższej emerytury albo przedsiębiorca musi rozliczać się kartą podatkową.

5. Czy emeryt na ryczałcie jest zwolniony ze składki zdrowotnej?

Nie automatycznie. Ryczałt nie jest samodzielną podstawą zwolnienia. Emeryt musi spełnić warunek dotyczący wysokości świadczenia oraz warunek niskiego miesięcznego przychodu albo korzystać z karty podatkowej.

6. Ile może dorobić emeryt prowadzący działalność?

Po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego można co do zasady dorabiać bez ograniczeń zmniejszających emeryturę.

Limity 70% i 130% przeciętnego wynagrodzenia dotyczą przede wszystkim wcześniejszych emerytów i niektórych rencistów.

Spis treści:

Jakie składki płaci emeryt prowadzący działalność?
Ile wynosi składka zdrowotna emeryta w 2026 roku?
Kiedy emeryt nie płaci składki zdrowotnej?
Czy emeryt płaci dwie składki zdrowotne?
Działalność na wcześniejszej emeryturze: limity dorabiania
Ulga dla pracujących seniorów a działalność
KSeF dla emeryta prowadzącego działalność
Czy działalność gospodarcza na emeryturze się opłaca?
FAQ: emerytura, działalność gospodarcza i ZUS

Imię		Numer Telefonu
Adres e-mail
W czym pomóc?	Zakładam firmę Chcę przenieść księgowość Doradztwo podatkowe Potrzebuje konsultacji
utm_source
utm_medium
utm_campaign
utm_adset