To mechanizm, który doprowadza handlowców do szału. Jeśli rozliczasz się na Księdze Przychodów i Rozchodów (KPiR) na zasadach ogólnych lub liniowo, Twój dochód dla celów podatkowych uwzględnia tzw. różnice remanentowe.

O co chodzi? W dużym uproszczeniu: Dochód roczny to nie tylko Sprzedaż - Zakupy. To również zmiana stanu magazynowego.

Jeśli w 2026 roku zmniejszysz stany magazynowe (sprzedasz towar kupiony w 2025, a nie kupisz nowego), Twój dochód księgowy rośnie.
Kruczek: Ten "papierowy" wzrost dochodu (wynikający z wyprzedaży zapasów) powiększa podstawę składki zdrowotnej.

Efekt: Płacisz 4,9% lub 9% składki zdrowotnej od towaru, który kupiłeś dawno temu, tylko dlatego, że "zszedł" z magazynu w tym roku. Jeśli planujesz wielką wyprzedaż magazynu – policz, czy ZUS nie zje Twojej marży.

2. "Osoba Współpracująca" – Najdroższa pomoc w firmie

Wielu przedsiębiorców zatrudnia żonę/męża/dziecko jako "osobę współpracującą", myśląc, że to tanie rozwiązanie. W 2026 roku, pod kątem składki zdrowotnej, to finansowe samobójstwo dla małych firm.

Kruczek: Za osobę współpracującą płacisz składkę zdrowotną zryczałtowaną.

Podstawa wymiaru to 100% przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw (niezależnie od tego, czy firma zarobiła milion, czy 100 zł).
Stawka wynosi 9%.
Kwota jest niepodzielna (nawet jeśli żona pomaga Ci tylko w weekendy).

Wniosek: Często o wiele taniej jest zatrudnić członka rodziny na cześć etatu (płacisz zdrowotną od realnej pensji, np. od 1/4 etatu) lub umowę zlecenie (jeśli jest studentem – 0 zł), niż zgłaszać go jako osobę współpracującą.

3. Zarząd i Prokurenci – Pułapka "Powołania"

Jeśli prowadzisz Spółkę z o.o. i jesteś w niej powołany do zarządu (na mocy uchwały wspólników), a nie na umowę o pracę, wpadasz w specyficzny reżim ZUS.

Kruczek: Od wynagrodzenia z tytułu powołania płacisz 9% składki zdrowotnej.

Ból: Tej składki nie można odliczyć w żaden sposób od podatku (nawet częściowo). To czysty, dodatkowy koszt 9% od każdej wypłaconej złotówki.
W 2026 roku urzędy bardzo wnikliwie sprawdzają tzw. ukryte stosunki pracy. Jeśli jesteś w zarządzie, upewnij się, że Twoje wynagrodzenie jest dobrze sklasyfikowane.

4. Sprzedaż środka trwałego po amortyzacji – "Prezent" dla ZUS

To temat, który wraca jak bumerang. Jeśli sprzedajesz samochód firmowy lub maszynę, która została już w pełni zamortyzowana (wrzucona w koszty w latach ubiegłych), powstaje duży dochód.

Kruczek dla Liniowców i Skalowców: Cała kwota dochodu ze sprzedaży auta wchodzi do podstawy składki zdrowotnej (więcej o podatku liniowym dowiesz się z tego artykułu)

Sprzedałeś auto za 100 000 zł? ZUS upomni się o 4 900 zł (na liniówce) lub 9 000 zł (na skali) ekstra przelewu w danym miesiącu.
Nie ma "sufitu": Nawet jeśli w tym miesiącu zapłaciłeś już maksymalną składkę z bieżącej działalności, sprzedaż majątku dolicza się bez limitu.

FAQ – Pytania dla wtajemniczonych

1. Czy mogę skorygować składkę zdrowotną wstecz, jeśli zrobiłem korektę kosztów za zeszły rok? Tak, ale jest to droga przez mękę. Jeśli w 2026 znajdziesz fakturę kosztową z 2025 roku i zrobisz korektę PIT/CIT, masz prawo (i obowiązek) skorygować też podstawę składki zdrowotnej. Oznacza to konieczność wysłania korekty deklaracji ZUS DRA za dany miesiąc (lub rocznej) i wystąpienie z wnioskiem o zwrot nadpłaty. Wiele biur (w tym FakturTax) robi to automatycznie, ale przy samodzielnej księgowości łatwo o tym zapomnieć i zostawić pieniądze w ZUS.

2. Jestem na ryczałcie i przekroczyłem próg 60 000 zł o... 1 złoty. Czy zapłacę wyższą składkę za cały rok? Tak. To jest brutalność ryczałtu. Przekroczenie progu przychodowego (nawet o 1 zł) w grudniu powoduje, że za wszystkie 12 miesięcy danego roku obowiązuje Cię wyższa stawka składki zdrowotnej. Musisz dopłacić różnicę w rozliczeniu rocznym. Dlatego pod koniec roku warto pilnować każdej faktury!

3. Czy dieta w delegacji obniża podstawę składki zdrowotnej przedsiębiorcy? Nie bezpośrednio. Diety przedsiębiorcy nie są jego przychodem, ale też nie są kosztem w klasycznym rozumieniu (chyba że są wydatkami na pracowników). Jednakże, u przedsiębiorcy na Skali/Liniówce, koszty podróży służbowych (np. hotel, paliwo) obniżają dochód, a więc pośrednio obniżają składkę zdrowotną. Sama dieta ("ryczałt na jedzenie" dla właściciela) jest kosztem podatkowym (do limitu), więc TAK – pomniejsza dochód, a tym samym składkę zdrowotną na zasadach ogólnych i liniowych.

Ukryte koszty składki zdrowotnej. Remanent, sprzedaż auta i rodzina w firmie

29 stycznia 2026

BAZA WIEDZY

Zobacz cennik

Cennik Księgowości

Jasne zasady. 0 zł za założenie firmy. Pakiety już od 159 zł netto.

POLECANE

*w połączeniu z usługą księgową

zł*

0

~~300 zł~~

KOSZT ZAŁOŻENIA

Załóż firmę online >

Zakładasz firmę ?

Załatwimy za Ciebie CEIDG, VAT-R i ZUS w 35 minut. Bez wizyt w urzędach.

Spis treści:

Pułapka Remanentu
"Osoba Współpracująca" - Najdroższa pomoc w firmie
Zarząd i Prokurenci – Pułapka "Powołania"
Sprzedaż środka trwałego po amortyzacji
FAQ – Pytania dla wtajemniczonych

Bogusław Krupski

Jestem doradcą podatkowym i od lat wspieram przedsiębiorców w księgowości. Pomagam w zakładaniu działalności gospodarczych, wyborze formy opodatkowania i bezpiecznym prowadzeniu rozliczeń.

Wiesz już, ile wynosi stawka 4,9% czy 9%. Wiesz, że ryczałt ma progi. Ale system składki zdrowotnej w 2026 roku ma "drugie dno". Istnieją sytuacje, w których ZUS naliczy Ci opłaty, których kompletnie się nie spodziewasz, albo w których tracisz pieniądze przez niewłaściwą formę zatrudnienia rodziny.

Sprawdź nasze inne artykuły

Faktury ustrukturyzowane (KSeF) a VAT w 2026: najczęstsze problemy i rozwiązania

19 lutego 2026

KSeF w 2026 w pigułce: kogo dotyczy i co realnie zmienia Najważniejsze etapy wdrożenia 2026–2027

Więcej→

Delegacje i podróże służbowe: rozliczanie kosztów w 2026

09 lutego 2026

Rozliczenie delegacji w 2026 roku wymaga znajomości aktualnych stawek diet i kilometrówki, prawidłowego dokumentowania kosztów

Więcej→

Księgowość dla fotografa: jak założyć firmę i wybrać podatki w 2026 roku?

09 lutego 2026

Założenie firmy fotograficznej w 2026 r. wymaga rejestracji w CEIDG i wyboru opodatkowania (ryczałt lub